391 



Voor de uitvoering der metingen werd het bacteriënmateriaal 

 in water verdeeld. De maten werden afgelezen op een oculairmikro- 

 meter, die geijkt was op objectmikrometer bij een beeldafstand 

 van 250 m.M. en een tubuslengte van 160 m.M. De meting ge- 

 schiedde met objectief F en Huygensoculair 2 van C. Zeiss. 



In vloeibare kuituren van Bact. herbicola bij 30° C. van 30 uren 

 oud waren de mikroben van 2.6 — 3,4 ij^ lang en 0,6—0,8 //- dik. 



Uit de verrichte metingen bleek derhalve, dat de lengte van 

 het dubbelstaafje varieert tusschen 0,6 en 3,9 [j^ en de dikte tus- 

 schen 0,6 en 0,9 a^. 



Hieruit volgt voor de gemiddelde lengte en dikte resp. 2,2 en 

 0.7; het enkel-individu is dus gemiddeld 1,1 //. lang en 0,7 /c« dik. 



Soms komen echter in reinkulturen van Bact. herbicola op vaste 

 kweekbodems bacteriëndraden van omstreeks 30 [j^ lengte voor. 



In aansluiting hierbij zij nog meegedeeld, dat alle 9 onderzochte 

 stammen n.1. de Nos 2, 3, 8, 11, 14, 15, 16, 17 en 18 Gram negatief 

 bleken te zijn. Voor de kleuring volgens Gram werden bacteriën 

 gebruikt van moutagarkulturen, die bij 30° C. gekweekt waren en 

 na 48 uren werden onderzocht. 



6. Cihën. 



Wanneer van jonge vloeistof- of plaatkulturen een kleine hoe- 

 veelheid van het bacteriënmateriaal op de gewone wijze in water 

 gesuspendeerd onder het mikroskoop werd onderzocht, kon men 

 daarin in den regel een sterke eigenbeweging der bacteriën waar- 

 nemen. Na eenigen tijd werd deze evenwel minder, wat ongetwij- 

 feld met het verdwijnen van de zuurstof samenhangt. Het sterke 

 aërobe-karakter dezer bacteriën blijkt n 1. duidelijk uit hun opeen- 

 hooping om luchtbelletjes, die toevalligerwijze in het praeparaat 

 aanwezig waren. Dit werd nader bevestigd door, volgens de door 

 Beijerinck aangegeven methode, een ademhalingsproef te verrich- 

 ten '). Daarbij gedroegen de bacteriën zich volgens het aërobentype; 

 er had n.1. een sterke opeenhooping in den meniscus van den vloei- 

 stofdruppel plaats. Voor het slagen dezer proef is het echter een 

 vereischte, dat de gebruikte bacteriën uit zeer jonge kuituren wor- 

 den genomen, daar in de oudere stadia de beweeglijkheid sterk is 

 afgenomen. 



Zooals onder c nader zal worden besproken, waren de onder- 

 zochte stammen gekenmerkt door een sterke slijmproduktie, die 



1) Ueber Atmungsfigurea beweglicher Bakterien, Centralbl. f. Bakt. Abt. I, 

 1893, B(I. 14. jjag. 827. 



