395 



2. Het praeparaat luchtdroog laten worden en daarna drie 

 maal door de Bunsenvlara halen. 



3. Inwerking van het bijtmiddel gedurende 1 a i^., minuut: 

 daarna het praeparaat onder de waterkraan flink uitspoelen 

 en luchtdroog laten worden. 



Het bijtmiddel bestaat uit een tannine-oplossing (2 deelen 

 tannine + l deel water), waaraan eerst 5 cc verzadigde, 

 oxyde-vrije ferrosulfaatoplossing druppelsgewijze wordt toe- 

 gevoegd en daarna 1 cc. geconcentreerde alkoholische fuch- 

 sine- oplossing (goed doorschudden en filtreeren). 



4. Kleuren der bacteriën in twee oplossingen, die bestaan uit : 



a. een oplossing van 0,25— 0.5% zilvernitraat in water. 



b. een oplossing van 5 gram galluszuur, 3 gr tannine, 

 10 gr. kalium-acetaat in 350 c c watei'. 



Het praeparaat wordt gedurende enkele seconden in de eerste, 

 vervolgens zonder afgespoeld te zijn, in de tweede oplossing gehou- 

 den en daarna afwisselend in de beide oplossingen gehouden, totdat 

 lichte bruinkleuring van de bacteriënstreep optreedt. 



Van de in Tabel IV genoemde 18 stammen van Bact. herbicola 

 werden No. 1, 2, 5, 8 en 11 volgens Zettnow en No. 8 ook volgens 

 ZiKKS op het aantal cihën onderzocht. De vijf onderzochte stammen 

 bleken maximaal 7 of 8 peritrich geplaatste ciliën te bezitten, die 

 2 a 4-maal zoo lang zijn als het enkele staafje. Bij het doorzoeken 

 der ciliënpraeparaten treft men soms dubbelstaafjes aan. die door 

 een kapseltje zijn omgeven, waaruit de ciliën ontspringen. 



Fig. 6 is een ciliënpliotogram van stam No. 2 van Bact. her- 

 bicola. Op de geteekende fig. 8 zijn de verschillende belangrijkste 

 typen van ciliëngroepeering bijeengebracht, daar deze moeilijk in 

 één mikrophotogram te vereenigen waren. 



In October 1917 werd mikrobe No. 8 in reinkultuur aan Erwin 

 F. Smith te Washington verzonden. In een schrijven van April 1918 

 berichtte Smith mij ..I find the organism which you sent is motile 

 by means of five to seven peritrichiate flagella." 



Ter nadere bevestiging van de identiteit der door mij geïsoleerde 

 stammen met Bacterium herbicola van de in Europa werkzame on- 

 derzoekers, kwam het mij zeer gewenscht voor. bij een volgens de 

 aanwijzing van deze onderzoekers geïsoleerden stam eveneens het 

 aantal en de gedaante der ciliën vast te stellen. Dit onderzoek werd 

 door mij in 1921 in het Laboratorium voor Mikrobiologie der Tech- 

 nische Hoogeschool te Delft verricht bij een stam, dien ik van de 



