434 



zich niet of slechts moeiiiji; zullen kunnen ontwikkelen, zijn er toch 

 verschillende overwegingen aan te geven, op grond waarvan het al- 

 thans zeer waarschijnlijk wordt, dat Bact. herbicola inderdaad in liet 

 serehzieke riet in grooten getale voorkomt. 



In de eerste plaats wil ik erop wijzen, dat de electieve wer- 

 king van het toegepaste kultuurrnedium zich ook bij het onderzoek 

 der normale rietstokken op geheel dezelfde wijze doet gevoelen. Mijn 

 uitkomsten leeren nu, ikit daarbij Ikict. herbicola slechts in een be- 

 trekkelijk gering aantal gevallen kon worden aangetooml en dan nog 

 steeds vergezeld van verschillende andere normale saprophytisciie 

 bacteriën. Dit bewijst afdoend, dat de verhoudingen voor de gezonde 

 rietstokken belangrijk afwijken van die in de serehzieke stengels, waar- 

 uit genoemde bacterie practisch in alle gevallen w'erd verkregen. 



In de tweede plaats moet er de aandacht op worden gevestigd, 

 dat lioewel in vele gevallen gebruik werd gemaakt van een vloei- 

 baar suikerhoudend kultuurmedium om P>act. herbicola in het pers- 

 sap van serehzieke stengels aan te toonen, daarnaast eveneens tal- 

 rijke malen Bact. herbicola werd geïsoleerd door directe uitstrijkiug 

 van het perssap op vaste kultuurraedia, w^aarbij dan veelal een prac- 

 tische reinkultuur van Bact. herbicola werd verkregen, hetgeen nim- 

 mer het geval was, indien dezelfde methode werd gevolgd voor het 

 perssap van normale stengels, 



In aansluiting met hetgeen over het gebruik van een vloeibaar 

 kultuurmedium is medegedeeld, kwam liet mij gewenscht voor, na- 

 der experimenteel vast te stellen, in hoeverre deze door mij gebruik- 

 te kultuurmedia inderdaad streng electief voor Bact. herbicola waren 

 te noemen. 



Voor deze proeven ging ik uit van klaverzaad, dat met een 

 weinig steriel water in een geflambeerden mortier tot een dunne brij 

 werd gewreven. Wanneer ik van dit papje een uitstrijking maakte 

 op een moutgelatineplaat, versciieen hierop zonder uitzondering 

 na eenige dagen een groot aantal koloniën van Bact. herbicola. 

 Gelijktijdig met liet uitstrijken werden nu steeds ook een aantal 

 reageerbuisjes met rietsap of moutextract met hetzelfde papje geïn- 

 fecteerd en bij 30° geplaatst. Na eenige dagen werd door hernieuwd 

 uitstrijken op moutgelatineplaten nagegaan, in hoeverre Bact. herbi- 

 cola zich in de genoemde vloeibare kultuurmedia had ontwikkeld. 

 Het resultaat was, dat in zeer vele gevallen dit organisme in het 

 geheel niet meer werd teruggevonden : blijkbaar was het daarin 

 door andere organismen practisch geheel overwoekerd. Ofschoon de 



