442 



de door Dixon i) geopende gezichtspunten over de physiologiscbe 

 ('unctie der houtvaten, Bact. herbicola ook in deze vaten kraclitig 

 slijmstof zou vormen, wat tot verstopping dier vaten en een daar- 

 uit logisch voortvloeiend watergebrek aanleiding zou geven. 



In verband hiermede is het niet zonder belang een oogenblik stil 

 te staan bij de beschrijving, die Went geeft van de in de vaatbun- 

 dels van ziek suikerriet aanwezige gom. Went wijst erop, dat men de 

 gom vorming moet afscheiden van het ontstaan van de roode kleur- 

 stof. Deze kleurstof toch treedt algemeen op in de celwanden van af- 

 stervend riet en ontstaat volgens hem uit de bestanddeelen der cel- 

 wanden. Daarentegen constateert Went, dat het niet waarschijnlijk 

 is, dat ook de gom een product van de celwanden der vaten is. 

 Immers, Went kon waarnemen, dat doorgaans de grens tusschen 

 gom en celwand zeer scherp is, zoodat hij meermalen gom kon aan- 

 tretfen, die van den wand was losgeraakt en waarin toch alle onef- 

 fenheden van den wand waren afgedrukt. (Zie fig. 9, Plaat I, Wakkkii 

 en Went). Weliswaar bestrijdt Went uitdrukkelijk de meening, dat 

 de gomvorming zou moeten worden toegeschreven aan de w-erking 

 van mikro-organismen. Typeerend is zijn opmerking: ..Tn de gom 

 vinden wij meestal geen bacteriën of schimmels, hoewel het korre- 

 lig uiterlijk der pas ontstane gom weleens aanleiding heeft gege- 

 ven tot vergissingen, daar men meende hierin bacteriën te kunnen 

 waarnemen." Hiertegenover moet worden opgemerkt, dat het in vele 

 gevallen uiterst bezwaarlijk is, in dichte bacteriën-slijmmassa's de 

 afzonderlijke bacteriën als zoodanig te herkennen. Een typisch voor- 

 beeld hiervan geven de zoogloea van Bact. herbicola, welke een 

 granulatie vertoonen, geheel in overeenstemming met het korrelig 

 voorkomen der door WeiVT waargenomen gom. 



Als verder argument, dat de gom kan ontstaan buiten de in- 

 werking van mikro-organismen, haalt Went de uitkomst van een 

 proef van Valeton aan. ..Deze maakte een gat in een rietstengel, 

 waarin een w^attenprop geplaatst werd, die met sublimaat gedrenkt 

 was. Rondom de wond stierf het stengelweefsel af door de vergiftige 

 werking van het sublimaat, maar aan dit doode weefsel grensden 

 vaatbundels, die met gom gevuld waren, niettegenstaande hier toch 

 door het sublimaat het binnendringen van alle mikro-organismen 

 was tegengehouden," Deze redeneering is nu inderdaad volkomen 

 bewijzend, zoolang men aanneemt, dat de mikro-organismen uitslui- 

 tend door de aangebrachte w'ond in den rietstengel in de genoemde 



1) Reeds besproken in Hoofdstuk I § 3. 



