456 



afstervende cellen verloopt. De gebruikte vergiften doen de cellen 

 afsterven, zonder evenwel de daarin aanwezige enzymen te dooden. 

 Teno-evolge van de vernietiging der plasma-membranen diffundee- 

 rén deze enzymen naar buiten en onder deze bevindt zich een en- 

 zym, dat in tegenwoordigheid van zuurstof in staat is een kleurloos 

 celbestanddeel in een roode oplosbare kleurstof om te zetten. De 

 kleurstof diffundeert dan uit de parenchymatische cellen en wordt 

 vervolgens in sterke mate door de celwanden geabsorbeerd. In het 

 bijzonder in de dichtere wanden der houtvaten en van het scle- 

 renchym wordt dan de verkleuring duidelijker waarneembaar. 



Het geheel laat zich eenigermate vergelijken met de omzettin- 

 "oen, welke zich bij het langzaam afsterven der cellen in de bla- 

 deren van Indigofera tinctorium afspelen. Alleen met dit verschil, 

 dat aldaar het kleurlooze substraat (het indikaan), in het celvocht 

 opgelost aanwezig is, waardoor dit uit snel afgedoode bladeren door 

 extractie te isoleeren is. Overeenkomstige proeven om een derge- 

 lijke scheiding van substraat en enzym ook voor het suikerriet te 

 bewerkstelligen, hadden geen succes. Terwijl dus het optreden der 

 roode kleurstof door de bovenstaande proefnemingen tot op zekere 

 hoogte wordt verklaard, verdient het ook bij deze proeven gecon- 

 stateerde verschijnsel der gomvorming nog even nader te worden 

 besproken. Het feit, dat de gevormde gom, zoowel in het serehzieke 

 als in het met chemicaliën behandelde rietweefsel zeer verschil- 

 lende kleurnuances, van Hchtgeel, bruin, rood tot violet vertoont, 

 maakt bet waarschijnlijk, dat de kleur van de gom wordt veroor- 

 zaakt, doordat de in het rietweefsel gevormde kleurstof door de gom 

 wordt opgenomen. Dan rest nog slechts de vraag onder de oogen 

 te zien, waaraan het ontstaan van de gom zelve is toe te schrijven. 

 In § 4 van Hoofdstuk VIII wezen wij erop, dat het niet uitgesloten 

 is, dat de z.g. gomvorming zou zijn terug te brengen tot de ontwik- 

 keling van wandstof-produceerende bacteriën in vaatbundels. Dat, 

 zooals wij hierboven zagen, gomvorming ook bij de proefnemingen 

 met chemicaliën optreedt, is nu op zichzelf nog geenszins een bewijs, 

 dat bedoelde opvatting onjuist zou zijn. Wel is waar vond bij deze 

 proeven een zorgvuldige sterilisatie van het buitenoppervlak van 

 den rietstengel plaats, terwijl tevens alle voorzorgen werden geno- 

 men om een infectie van buitenaf te voorkomen, maar ook voor 

 het gebruikte uit de kassen afkomstige riet moet de waarschijnlijk- 

 heid . groot geacht worden, dat in het inwendige van den stengel 

 zich mikro-organismen bevinden. In dit verband moet er dan nog 



