471 



onmiddellijke omgeving van gezonde voedsterpianten zijn aangetrof- 

 fen. Het al of niet optreden der betreffende ziekte wordt dus voor 

 een belangrijk deel beheerscht door de mate van resistentie der ver- 

 schillende individuen, resp. der variëteiten en soorten. 



Terwijl tot dusver in dit verband uitsluitend wordt gewezen op 

 de aanwezigheid van de betreffende parasieten in de onmiddellijke 

 omgeving der plant, lijkt het geenszins uitgesloten, dat men in dit 

 opzicht nog een stap verder kan gaan en zou mogen aannemen, dat 

 ook de aanwezigheid van de parasiet in de plant nog geenszins al- 

 tijd tot het optreden der ziekte zou behoeven te leiden. Deze ver- 

 onderstelling wordt eenerzijds gesteund door mijn proefnemingen, 

 waaruit overtuigend gebleken is, dat ook het inwendige van uiter- 

 lijk geheel normale planten, althans van het suikerriet, practisch 

 nooit vrij van mikro-organismen is. 



Anderzijds moge erop worden gewezen, dat volkomen analoge 

 gevallen, waarbij pathogene mikro-organismen in geheel normale 

 dierlijke organen zijn aangetroffen, reeds lang bekend zijn. i) 



Het logisch gevolg van deze zienswijze zou nu zijn, dat aan den 

 3den door Smith geformuleerden eisch niet langer met absolute ge- 

 strengheid zou kunnen worden voldaan. 



In verband hiermede lijkt het nu loonend na te gaan, in hoe- 

 verre er aanwijzingen zijn, dat ook in het geval van de serehziekte 

 bij het suikerriet de uiteenloopende resistentie der individuen van 

 beslissende beteekenis is voor het ontstaan der ziekte. 



Dat deze invloed zeker aanwezig is, mag op grond van de tal- 

 looze waarnemingen der onderzoekers, die zich met het sereh-vraag- 

 stuk hebben beziggehouden, buiten twijfel worden geacht. 



Immers volgens de meening van vele deskundigen is juist op 

 dit feit de beteekenis der op Java algemeen gebruikelijke voorziening 

 der vlaktetuinen met bibit uit de bergtuinen gebaseerd. Men stelt 

 zich daarbij voor, dat de in de bergbibittuinen heerschende optimale 

 kultuurvoorwaarden den weerstand van het daarin gekweekte riet 

 dermate opvoeren, dat de alomtegenwoordige parasiet niet in staat 

 is de ziekte te verwekken. De uit dit riet verkregen bibit zou haar 

 verhoogde resistentie dan in voldoende mate, althans aan de eerste 

 generatie van het daaruit te kweeken vlakteriet meedeelen, om dit 

 ook onder minder gunstige kultuurvoorwaarden voor het optreden 

 van serehziekte voor een groot deel te vrijwaren. 



i) Zie b.v. Ch, e Marshall. Miciobiology. 3rd Edition, 1921, pa^. 664, 



