4?9 



mij aangetoonde Bact. herbicola de bewuste parasiet der serehziekte 

 zou zijn. Het grootendeels negatieve resultaat der in Hoofdstuk XI 

 beschreven infectieproeven zou zijn oorzaak kunnen vinden in de 

 omstandigheid, dat in den strijd van den parasiet met de weerstand- 

 biedende invloeden, welke van de bij de infectie gebruikte rietplanten 

 uitgingen, de parasiet het onderspit heeft gedolven, met het resultaat, 

 dat de typische ziekteverschijnselen uitbleven. 



Volmondig wordt echter erkend, dat zulks niet waarschijnlijk 

 is, daar het niet te begrijpen is, dat zelfs wanneer men rekening 

 houdt met de bij de proefplanten toegepaste, zeker gunstige, kul- 

 tuurvoorwaarden, de resistentie dier proefplanten tot zulk een 

 hoogte zou zijn opgevoerd, dat daaruit het geringe percentage der 

 geslaagde infecties zou zijn te verklaren. 



Er rest dan nog slechts te wijzen op een laatste mogelijkheid, 

 n.1. dat voor het tot stand komen der serehziekte, de aanwezigheid 

 van een geheel ander mikro-organisme, hetwelk in de door mij ge- 

 bruikte kultuurmedia zich in het geheel niet ontwikkelt, een on- 

 misbare voorwaarde is. In dit verband zij eraan herinnerd, dat juist 

 in de laatste jaren eenige gevallen bekend zijn geworden, waarin 

 dierlijke mikro-organismen als verwekkers van plantenziekten zijn 

 erkend.') Voor dergelijke mikro-organismen, evenals trouwens voor 

 vertegenwoordigers uit tal van groepen van plantaardige mikroben 

 is het zelfs waarschijnlijk, dat zij in de door mij gebruikte ,, weel- 

 derige" kultuurmedia niet tot ontwikkeling komen. 



Maar ook, indien het toekomstig onderzoek de juistheid van de- 

 ze hypothese zou aantoonen, zal er alleszins aanleiding bestaan om 

 volop aandacht te schenken aan de rol, welke door de in het na- 

 tuurlijke serehzieke riet immer aanwezige Bact. herbicola wordt 

 vervuld bij het tot stand komen der typische serehverschijnselen. 



Overzicht der resultaten. 



De uitkomsten van de in de voorafgaande hoofdstukken be- 

 schreven proefnemingen laten zich als volgt samenvatten : 

 1, Er werd een methode aangegeven, volgens welke het mogelijk 

 is uit rietstengels perssap te verkrijgen op zoodanige wijze, dat 

 infectie van buitenaf wordt uitgesloten. Deze methode berust 

 op het onder aseptische voorwaarden uitboren van cylindertjes 



1) Zie b.v. G. Stahel. De infectieproef in de }'hytopathologie 1921, en B. T. 

 Palm. De mozaikziekte van de tabak een clilamydozoonose ? Bulletin van het Deli- 

 proefstation No. 15, 1922. 



