487 



Vaste beteekenis hebben daarin feitelijk alleen de beide volgen- 

 de symbolen : 



1° a- in het algemeen voor het begrip standaardafwijking en in het 

 bijzonder voor de standaardafwijking van de enkele waarne- 

 ming; 

 2° een liggend streepje boven een of ander symbool (of combinatie 

 van symbolen) voor de aanduiding, dat er een rekenkundig 

 gemiddelde mee bedoeld wordt, bijv. M, M — A. 77 

 Eenige moeilijkheid levert misschien het gebruik van de bena- 

 ming standaardafwijking van het gemiddelde. De naam volgt echter 

 logisch uit twee omstandigheden : ten eerste, omdat tusschen de 

 begrippen fout en afwijking in het algemeen en dus ook tusschen 

 middelbare fout en middelbare afwijking (= standaardafwijking) 

 geen onderscheid te maken valt, als men uitgaat van de bepaling, 

 dat de fout of afwijking voorstelt het verschil tusschen een waarne- 

 ming en het gemiddelde van een aantal waarnemingen; ten tweede 

 omdat de fout of afwijking, die men aan het gemiddelde toekent, 

 ten opzichte van dit gemiddelde eenzelfde beteekenis heeft als de 

 fout of afwijking van de enkele waarneming ten aanzien van de 

 enkele waarneming (zie dienaangaande de opmerking bij de formule 

 voor de standaardafwijking van het gemiddelde in Hoofdstuk I). 



Is M het gemiddelde van een aantal waarnemingen, dan stellen 

 we in liet volgende de standaardafwijking van iiet gemiddelde voor 

 door (7rrr Het symbool voor een gemiddelde grootheid geeft dus 

 als index aan, bij welk gemiddelde de a- behoort. De letter n is vrij 

 algemeen in gebruik voor het aantal waarnemingen, wanneer men 

 met één letter kan volstaan, In plaats van n heb ik N gebruikt, in- 

 dien het nadruk vereischte, dat er een „groot" getal voorgesteld 

 moest worden, wat dan trouwens in den tekst vermeld staat. 



Overigens is zoo noodig voor elk symbool in een formule opge- 

 geven, wat het voorstelt, evenals zulks in wiskundige werken te 

 doen gebruikelijk is. 



Ten slotte nog een opmerking over de variabiliteit, die in dit 

 stuk behandeld wordt. 



Onder de hier onderzoclite variahiüleit heeft men te verstaan 

 het verschijnsel, dat eenzelfde rietsoort op een aantal even groote 

 deelstukken (parallelvakken, controlevakken) van een veld onder 

 practisch dezelfde cultuuromstandigheden verschillende opbrengsten 

 geeft. Daar de verscheidenheid in opbrengst van parallelvakken voor- 

 namelijk op verschil in bodemeigenscliappen van de vakken berust, 



