als : middelbare afwijking (of fout) van de enkele waarneming ; 

 middelbare afwijking (of fout) van een willekeurige waarneming ; 

 kwadratisch gemiddelde afwijking (of fout) ; dispersie ; standaardaf- 

 wijking; standaarddeviatie ; standaardfout. Tegenwoordig noemt men 

 haar vrij algemeen standaardafwijking, welke naam hier ook verder 

 gebruikt zal worden. Geerts noemt haar de middelbare afwijking 

 (van de enkele of een willekeurige waarneming). Al deze uitdruk- 

 kingen slaan dus op een en dezelfde grootheid. 



De standaardafwijking wordt tegenwoordig gewoonlijk voor- 

 gesteld door 5- en de formule voor a wordt dus voor n vari- 

 anten : 



(Ml - JVJ)2 + (Ma— M)2 + . . . . 4- (Mn - Mj2 



^'""<"x-^2L,(k = l,2,3,4. . . n), 



n 



of, wanneer we, zooals boven, het verschil (Mj^ — M) v noemen en 

 het begrip Som door :£ voorstellen : 



Het verdient nog opgemerkt te worden, dat men meestal n — 1 

 in plaats van n gebruikt, wanneer n klein, bijv. kleiner dan 50 is. 



T' 



(T heeft dus steeds een positieve (4- \/ ) en een even 



groote negatieve waarde (— \/ ) if^ verband met de wortel- 



trekking ; het teeken + wordt vaak weggelaten, t wordt steeds op 

 het rekenkundig gemiddelde betrokken. Met o- zonder meer bedoelt 



1) ff (spreek uit : sigma) is de Grieksche kleine letter s, Z is de Grieksche hoofd- 

 letter S. Deze letters worden tegenwoordig zoo algemeen en zoo uitsluitend in de 

 bovengegeven beteekeiiissen gebruikt, dat het goed is die hier van den aanvang af 

 in te voeren. Men is natuurlijk volkomen vrij om bijv. voor de standaardafwijking 

 elke andere willekeurige letter te kiezen : zoo vindt men die voorgesteld door m, 

 door e, door s of S, enz., maar g- is langzamerhand het vaste teeken geworden 

 voor de standaardafwijking, op dezelfde wijze als de Grieksche letter jr de ver- 

 houding van omtrek tot diameter van den cirkel, d. i. het onmeetbare getal 

 3,14159 voorstelt. 



