499 



Tabel 2. 



De middelbare fout van het gemiddelde van het totaal (0,0031) 

 en de standaardafwijking van het totaal (0,268) zijn direct uit de 

 frequentieverdeeling van de 7534 individuen en niet uit de cijfers 

 der groepen a — d berekend. 



Een opmerking dient nog vooraf te gaaü aan de nadere be- 

 schouwing, die wij aan de tabelletjes zullen wijden, en die is, dat 

 volkomen overeenstemming tusschen de cijfers van zelfs groote 

 reeksen onderling goed vergelijkbare waarnemingen vrijwel nooit 

 geheel te bereiken is. 



Kleine onbelangrijke verschillen zullen zich steeds kunnen blijven 

 voordoen tengevolge van allerhande toevallige en niet toeval hge 

 oorzaken. Deels kunnen kleine systematische fouten, die voor de 

 verschillende stellen niet dezelfde waren, en afronding van getallen 

 het gebrek aan overeenstemming verklaren, maar deels is dit ook 

 te zoeken in afwijkingen, die de wetten van het toeval volgen en 

 omtrent welker toelaatbare grootte de waarschijnlijkheidsleer ons 

 in staat stelt een oordeel te vormen. Het is hier niet noodig daarop 

 dieper in te gaan ; voldoende is het erop gewezen te hebben, dat 

 wij in het algemeen geen volledige gelijkheid voor de constante 

 grootheden, maar alleen zeer groote overeenstemming in de resul- 

 taten mogen verwachten, zonder dat wij daardoor in strijd met de 

 grondslagen der variatiestatistiek komen. 



Houden wij hiermee dus rekening, dan leert ons in de eerste 

 plaats de vergelijking van de horizontale rij d met de andere rijen 

 en met de rij van het totaal, dat een aantal van 1534 individuen 

 reeds als een zeer groot aantal in den zin, waarin die uitdrukking 

 in het voorgaande herhaaldelijk gebezigd werd, te beschouwen is. 



1) Over den variatiecoëfficient wordt in hoofdstuk 4 gesproken. 



