519 



Gaan we nu nog een stap verder en nemen we aan, dat er 

 n-i groepen van 2000 stuks vee van hetzelfde slag zijn en dat we 

 dus n^ practisch gelijke standaardafwijkingen voor het melk vetgehalte 



hebben, zoodat S'| = S".i = S'"-! = S|^ = S.i, evenzoo 



dat er n.2 groepen van een iets ander slag zijn met standaardafwij- 

 kingen S'2 = S"2 = S"'2 = • • • . 82'-^ = S2, enz. Kiezen we dan 

 geheel willekeurig uit elk der n.j -groepen bijv. 20 exemplaren en 

 rekenen we voor elke 20 stuks vee de standaardafwijking van het 

 melkvetgehalte uit, dan vinden we in plaats van S\ een waarde o-'^, 

 in plaats van S"^ een waarde 5-"i enz. De waarde van elke «r kan 

 grooter, kleiner of gelijk zijn aan die van de overeenkomstige S. In 

 plaats van de verschillen S'^ — o-^', S"4 — (r"| enz., mogen we schrij- 

 ven S^ — (j-'.j, S-i — (r"|, enz., omdat S'i = S"| = S"\= .... =S|. 

 Deze verschillen rangschikken zich symmetrisch om S^. Het gemid- 

 delde ö^ van alle a^ zal ten naastenbij met S| moeten samenvallen. 

 Hetzelfde geldt voor 0-2 ten opzichte van S2, voor 5-3 ten opzichte 

 van S3, enz., zoodat we bij een niet te gering aantal waarnemingen 

 werkelijk de onbekende S door de bekende <t mogen vervangen. 



HOOFDSTUK H. 



De gemiddelde standaardafwykiug van veldproeven bij 

 de suikerrietcultuur op Javji. 



In het voorgaande hoofdstuk hebben we gezien, hoe men de 

 gemiddelde standaardafwijking bij veldproeven berekenen kan, ook 

 al kent men de werkelijke waarde van de standaardafwijking voor 

 elk veld niet afzonderlijk. Het bleek, dat men met de benaderde 

 waarden als grondslag der berekening het gemiddelde der werkelijke 

 waarden met voldoende practische nauwkeurigheid nabij kan komen. 



üe kennis. van de gemiddelde standaardafwijking voor een be- 

 paalde groep van variabele dingen is van belang, omdat een stan- 

 daardafwijking eigenlijk eerst beteekenis verkrijgt, wanneer men haar 

 met overeenkomstige waarden vergelijken kan. In het algemeen 

 is de vraag niet, hoe groot zonder meer de variabiliteit is, maar 

 wel, of de variabiliteit in een bepaald geval groot, middelmatig of 

 klein geheeten kan worden. Men heeft dus iets noodig om er de 

 standaardafwijking in elk afzonderlijk geval aan te toetsen en de 

 gemiddelde standaardafwijking doet hiervoor een geschikten maatstaf 

 aan de hand. Gesteld dat men in twee veldproeven standaardafwij- 

 kingen van 80 en 200 pikol riet per bouw gevonden had, dan zou 



