536 



voor niet zeer hooge ol' niet zeer hv^e producties in absolute 

 waarde nagenoeg onafhankelijk van de opbrengstgrootte is en er 

 dus relatief vrijwel omgekeerd evenredig mee is; 

 3^ dat er geen vast verband bestaat tusschen productievermogen 

 en gelijkmatigheid in stand. Wel is waar bleken de gemiddeld 

 veel riet produceerende soorten EK 28 en EK 2 tevens een 

 grootere mate van ongelijkmatigheid in stand van het riet te 

 bezitten dan de andere ermee vergeleken soorten, maar onder 

 deze was bijv. ook 247 B, die als rietproducent tusschen EK 28 en 

 EK 2 in staat en blijkens de gegevens van tabel 15 tot de minst 

 variabele soorten behoort, wat gelijkmatigheid van stand betreft. 

 In hoeverre heeft men bij de verwerking der proefveldresulta- 

 ten met deze uitkomsten rekening te houden .^ Een vaste regel daar- 

 omtrent is wel niet aan te geven, maar stellig doen zich gevallen 

 voor, waarin men de twee factoren, variabiliteit in stand als soort- 

 eigenschap en afhankelijkheid der relatieve afwijking van de op- 

 brengst, elk voor zich of beide te zamen niet verwaarloozen mag. 

 Zoo bleek het reeds bij het zoeken naar het bestaan van die afhan- 

 kelijkheidsbetrekking zelf noodig met den eerstgenoemden factor 

 rekening te houden. Het gebruik van cijfermateriaal van sterk 

 gemengden oorsprong, d. i. van een mengsel van vele soorten, ver- 

 troebelde hier het juiste inzicht in die betrekking. 



We willen hier ook een voorbeeld geven, waarin de kennis 

 van de afhankelijkheidsbetrekking tusschen opbrengst en fout te 

 pas komt. Deze factor is in zoover van meer belang dan de andere, 

 omdat zijn invloed zich niet alleen bij samenvatting van proefveldre- 

 sultaten onder een of ander algemeen gezichtspunt doet gevoelen, 

 maar ook reeds een rol speelt bij de beoordeeling der afzonderlijke 

 proefveldresultaten, zooals het voorbeeld zal aantoonen. 



In hoofdstuk II zagen we, dat een gemiddelde standaardafwij- 

 king als waardemeter voor de opvatting, dat een willekeurige stan- 

 daard afwijk ing groot, middelmatig of klein genoemd mag worden, 

 dienst kan doen. Vergelijkt men nu bij een bepaalde soort, bijv. 

 bij EK 28 in tabel 16, de gemiddelde (absolute) standaardafwijking 

 der afzonderlijke opbrengstgroepen met de gemiddelde (absolute) 

 standaardafwijking voor alle groepen te zamen, dan blijkt de eerste 

 practisch aan deze laatste gelijk te zijn. Maar de gemiddelde 

 relatieve standaardafwijkingen der opbrengstgroepen zijn niet even 

 groot als de gemiddelde relatieve standaardaf wijking van alle waar- 

 nemingen, want de groepen met een lagere opbrengst hebben 



