6 - 



zijn aan elkander grenzende perccelcn in het Klatensche. terwijl 2 onder- 

 dernemingen in Oost-Java gelegen zijn, en de laatstgenoemde der 9 in 

 het Kendalsche ligt. 



Behalve dit negental zijn er echter zonder twijfel nog wel andere 

 ondernemingen, die ernstig van den kanker te lijden hebben 



Samenvattend kunnen we dus zeggen, dat de kanker sedert ongeveer 

 15 jaren op Java voorkomt, over geheel Java verspreid is. op verreweg 

 de meeste ondernemingen weinig schade doet, en slechts op enkele, 

 veruiteenliggende ondernemingen verwoestend optreedt. 



§ 3. HET ZIEKTEBEELD EN HET ZIEKTEVERLOOP. 



Het ziektebeeld van den cacao-kanker is in alle landen vrijwel 

 hetzelfde. De verschillen betreffen slechts ondergeschikte punten en vinden 

 hunnen grond in den meer of minder foudroyanten vorm, waarin de ziekte 

 optreedt. Het meest typisch is het ziektebeeld daar, waar de ziekte plotseling 

 hevig optreedt. 



Mevrouw van Hall-de Jonge 1) geeft van de ziekteverschijnselen bij 

 een dergelijken hevigen aanval in Suriname, waar in 1907 een buitengemeen 

 zware regenval gepaard met hooge waterstanden den voor en na dien tijd 

 sporadisch optredenden kanker tot een ware epidemie maakten, de volgende 

 beschrijving: 



„De ziekte uit zich allereerst door het optreden van vochtige plekken 

 „op de schors, welke veroorzaakt worden door vocht, dat van binnen naar 

 „buiten uitsijpelt, somtijds in vrij groote hoeveelheid. Waar dit vocht 

 „opdroogt, neemt de plek een roestige kleur aan. Zieke boomen vertoonen 

 „zulke plekken bijna steeds aan den stam en de dikkere takken, somtijds 

 „ook aan de jongere takken. Snijdt men op zulk een plaats de schors 

 „oppervlakkig af, dan blijkt zij van binnen een wijnkleurige tint te hebben 

 „aangenomen; deze wijnkleurige plek wordt omgeven door een smallen 

 „donkeren rand, die haar scherp afscheidt van het nog gezonde omgevende 

 „weefsel, dat de gewone geelachtig roode kleur vertoont. 



„Zulke plekken komen gewoonlijk in vrij groot aantal op een zieken 



1) 23 .Vk-vr van Hall-dc Jonge, 1909. 



