9 
giftigd hebben. Deze veestapel zal niet alleen voorzien in eene reeds 
lang gevoelde behoefte aan slagtvee voor de militaire bezettingen , 
maar ook de landbouw zal daardoor op eene betere schaal dan thans 
kunnen gevestigd worden, zoo om de verkregene meststof, als om 
de betere ‘bewerking der gronden, door ploegen, enz. De 
houtwerken die nu palen ver door de inlanders moeten ge- 
sleept worden, waardoor ze natuurlijk meer in prijs stijgen, 
zullen dan met gemak door de karbouwen worden getranspor- 
teerd, wat op het binnenlandsche vervoer van tin en zoovele 
andere produkten mede eene gunstige uitwerking zoude hebben. 
Er is reeds veel getwist of het eiland wel eenen veestapel 
zoude kunnen voeden, vermits er zoo weinig gras voorkomt, en 
of dit gras niet schadelijk voor de gezondheid dezer dieren 
is; en eindelijk of het klimaat niet doodelijk voor ze is? 
Het is waar, dat er weinig gras op Banka gevonden wordt, 
wat aan de bijzondere eigenschappen van den bodem moet wor- 
den toegeschreven, die, zandig en poreus, gevoed door gedurige 
regens, de planten bijzonder weelderig doet opschieten, zoodat 
de velden, die slechts een jaar na den padi-oogst verlaten 
zijn, reeds zoo digt met struikgewas begroeid zijn, dat er geen 
gras meer groeijen kan. Dat het er evenwel weelderig groeit, 
bewijzen die velden, die van struikgewas gezuiverd worden 
gehouden, zoo als op het plateau te Muntok, waar de bodem 
echter niet van de beste soort is, door dat vele boomen er 
zelfs niet tieren willen. Dat dit gras van eene slechte kwali- 
teit is, is slechts eene idee, vermits het uit dezeltde soorten als 
op Java bestaat. Doch op de hoofdplaats Jeboes heeft men 
nog een gunstiger voorbeeld, wijl het Guinee-gras daar bij- 
zonder weelderig groeit en omstaande struiken zelfs tracht te 
verdringen. Men heeft op Banka dus niets te doen dan de 
struiken uit te roeijen , of, nog gemakkelijker, de verlatene ladangs 
van de pas ontkiemde planten te zuiveren en er gras of gras- 
zaad op te brengen, wat spoedig den bodem bedekken, en 
