50 
praauwen bevaren wordt. Ik vond het hier zeer warm. Des 
avonds ten 8 ureteekende de thermometer van Fahrenheit nog 
S4 graden. Het logies was ook niet van de beste soort. Het passan- 
tenhuis waggelde bij iedere schrede. De ratten namen op klaar- 
lichten dag mijne beschuit weg in mijne tegenwoordigheid, en 
waren zoo brutaal, dat ze niet dan door bedreigingen verwij- 
derd werden. Een aantal wespen kwam mij des avonds on- 
der het schrijven bestormen. Een stoel was hier eene onbekende 
zaak. Gelukkig had ik een stoelwandelstok medegebragt, 
waarop ik zittende deze regelen konde ter nederschrijven. Ik was 
blijde dat ik ten 10 ure des avonds op mijne medegebragte 
matras mij konde ter ruste begeven. 
Het is hier de gewoonte, als men met eene praauw-bi- 
daar op reis gaat, om tevens eene keukenpraauw mede te ne- 
men, die van alles, wat men op reis wenscht te gebruiken, 
dient voorzien te zijn, daar men onder weg niets vindt, zoo- 
lang men niet bij de ambtenaren aanlandt. Evenzoo is het 
hier, als men over land reist en zelfs nog erger, want 
dan moet men ook nog een paard hebben, indien men 
die reis niet te voet wil doen, wat op den duur nog al vermoeijend 
zoude worden, of men moet zich in eene tandoe laten dragen, 
wat ook al niet aanbevelenswaardig is. Door de goedheid der heeren 
ambtenaren, zoowel inlandsche als europesche, gelukte het mij 
dan ook, de reis van Batoeradja herwaarts te paard te kun- 
nen afleggen, maar niet alle paarden waren zoogenaamde hee- 
ren- paarden (koeda aloes) want er schuilden eenige gewezene 
trekpaarden onder, die alles behalve de liefhebberij voor paardrij- 
den uitlokten en het paardrijden bijna even vermoeijend maken als 
het te voet gaan. Die hier dus overland reizen wil, zorge een paar 
goede rijpaarden van Java mede te brengen. Mijne keukenpraauw 
was in eene keukenmand veranderd, en daarin bevond zich 
niet dan het hoogst noodige, terwijl ik, op de bestemde 
plaats aangekomen, altijd rijst genoeg vond voor mij en mijne 
