19 
wanneer ze die even buiten staken. Door ze met alle magt 
op elkander te werpen, werd ook het schild met moeite gebroken. 
Deze schildpadsoort wordt hier niet gegeten. Ook is ze moei- 
jelijk uit het schild te krijgen, dewijl het bovenste met het 
benedenste gedeelte aan de zijden geheel vereenigd is. De 
inlanders gebruiken ze wel om er trommen (bedoeks) van te 
maken, om de bevolking bij een te roepen. Ze worden, na 
gedroogd te zijn, geheel wit en glinsteren als porcelein, zoo- 
dat men ze op Banka voor eene versteende soort uitgaf, en een 
inlandsch beambte aldaar, een daärvan, in een zijden foedraal, 
als een’ kostbaren schat bewaarde. Hier worden ze als geheel 
onnut weggeworpen. 
24. July. Ik vond hier meermalen op sommige heuveltjes 
enkele planten van de heesterachtige katoen (Gossypium viti- 
folium) op verlatene ladangs, tusschen andere struiken ver- 
wilderd, en toch groeide ze nog weelderig voort; een bewijs 
te meer, dat ze hier op de hoogere gedeelten, met zorg ge- 
kweekt, zeer goed slagen zal. Men heeft vroeger zaden van 
deze soort ingevoerd, en ze als eenjarige katoen behandeld. 
Men roemde zeer de kwaliteit der katoen, die men voor eigen 
gebruik, soms van eene enkele plant, inzamelde. 
Van de Nieuw-Orleans-katoen, vond ik hier, bij de woning 
van den kontroleur, ook eene ruime aanplanting, doch deze 
was ook te vroeg geplant, en stond, niettegenstaande de goe- 
de zorgen van den heer Ten Siethof, bij lange na niet zoo 
weelderig, als die te Moeara-Enim, wat aan den min gunsti- 
gen bodem moet worden toegeschreven, die met rivierzand was 
opgehoogd, zoodat de vette slib der rivier hier onder 
het zand bedolven was. De planten hadden dientengevolge 
ook meer van de insekten te lijden, dewijl deze de weelderig 
groeijende planten minder aantasten. Er zal echter ook hier, 
eenig zaad voor de uitbreiding gewonnen worden. 
Op de talangvelden wordt in Moessi-ilier, geene eenjarige 
