116 
24 uren in den koker, ongestoord te blijven. 
Bij deze thermometer-waarnemingen behoort niet te worden 
uit het oog verloren, dat de rijzing of daling der gemiddelde 
temperatuur der lucht en van de standvastige bodemwarmte, 
niet altijd naauwkeurig in evenredigheid staat met de toe- of’ 
afnemende hoogte der plaatsen, boven den spiegel der zee. 
Integendeel oefenen meerdere of mindere helling of vlakte 
van het terrein daarop invloed uit, en-is vooral de invloed 
groot der brandende zonnestralen, zoodat plekken gronds, welke 
overigens onder gelijke omstandigheden verkeeren, een groot 
verschil in de bodemwarmte opleveren, indien de eene plek door 
donkere wouden tegen de zon is beschermd, de andere daar- 
entegen kaal is, en dus de kracht der zonnestralen ondervindt: 
Zoodanig verschil bestaat zelfs tusschen kale plekken, waar- 
van de eene eerst korteling, de andere sedert jaren van geboomte 
werd ontdaan, omdat de warmte, ontstaan door de werking der 
zonnestralen op den bodem, zich ten gevolge van den langen 
duur dezer werking, van lieverlede tot op zekere diepte in den 
bodem heeft voortgeplant. 
Het isalzoo duidelijk, dat door den thermometer, de bepaling 
der hoogte van eene plaats boven den spiegel der zee, slechts 
eene benaderende uitkomst oplevert, zoodat men, haar tot rigtsnoer 
nemende, de omstandigheden, waaronder de waarneming is ge- 
schied, behoort in rekening te brengen. 
Zoo bedraagt b. v. te Pengalengan de standvastige bodem- 
warmte, ter diepte van 5 voeten: 
in den schaduw der wouden 18,35° Celsius; 
op plaatsen die reeds 18 jaren lang van woud ontbloot en 
geheel kaal zijn 19,25” Celsius. 
Álzoo gemiddeld 18,80° Celsius. 
Van het plateau van Pengalengan langs de z.z.w. helling 
van den Goenoeng Malawar opwaarts gaande tot zijuen top, is 
de standvastige bodemwarmte als volgt: 
