167 
OVER DEN BERG IDJENG EN BANJOEWANGIE, 
Uit eenen brief van den heer Leschenault, van 30 September 1805 
(Ann. du Mus. d'Histoire Naturelle Vol. XVII). 
Banjoewangie is het meest oostelijk landschap van het eiland 
Java. Het is van het eiland Bali door eene zee-engte van om- 
trent twee mylen breedte afgescheiden. Het maakt de helling 
uit van den berg Idjeng, die hetzelve ten westen bestrykt, en 
wiens grondvlakte met hooge bosschen overdekt is. Dit land 
is een der schoonsten en vruchtbaarsten, maar ook een der 
ongezondsten van Java. 
Het is van de overige bewoonde gedeeltens van dit eiland 
geheel afgescheiden. Om derwaarts van Panaroekan te komen, 
moet men een bosch van omtrent 24 uren gaans doorreizen, 
door hetwelk slechts een enkel pad loopt van omtrent twee 
voeten breedte. Men vindt op dezen weg niet meer dan twee 
kleine dorpen, ieder van tien of twaalf huizen; dit zyn de 
rustplaatsen voor de reizigers, die aldaar in slegte, hutten 
door de hoofden der dorpen onderhouden, ontvangen worden. 
Men vindt ook nog overblyfsels van eenige andere kleinere dorpen 
of dessa's; doch dezelve hebben moeten verlaten worden uit 
hoofde der tygers, die het vee wegnamen, en somtyds de be- 
woonderen zelve aanvielen. 
Gedurende myn verblyf van twee maanden in dit landschap, 
heb ik den berg Idjeng bezocht. 
Het oogmerk dezer reis was zoowel om den vulkaan te on- 
derzoeken, op deu top van dezen berg, die een der hoogsten 
van het eiland Java is, als ook om onderzoek te doen aangaande 
het zonderling verschynsel van eenen rivier, die op eenige uren 
afstands van Panaroekan loopt. Het water van dezen rivier is 
doorgaans wit; het is, wanneer het deze kleur heeft, vry van 
allen onaangenamen smaak, en noch voor dieren noch voor 
gewassen schadelyk; doch zoodra als deszelfs witte kleur ver- 
Pd 
