170 
men overziet van daar ten oosten het land, hetwelk zich tot 
aan de straat van Bali uitstrekt, en ten westen datgene, het- 
welk aan het gebergte van Kuendan grenst; ten zuiden zyn 
hare grens de berg Ranté en ten noorden de berg Idjeng. 
Wanneer het goed en helder weer is, dan is de lucht aldaar 
droog en fyn, doch veelal vallen de dampen, die over dag uit 
de uitgestrekte bosschen van Banjoewangie zyn opgerezen, des 
nacht wederom neder tot eenen kouden dikken en vochtigen 
nevel, die zeer gevaarlyk is. Zoodanig een nevel, van regen 
verzeld, was voor eenige jaren oorzaak, dat, in eene nacht, 
één mensch en meer dan vyftig paarden op deze plaats omkwamen. 
Wy overnachteden te Ohonponoph en vertrokken des an- 
deren daags, den 20sten September, naar de westzyde van 
het gebergte, om den witten rivier te onderzoeken, en om de 
oorzaak van deszelfs verandering op te sporen. Ik zal van den 
uitslag myner waarnemingen verslag doen, met aanhaling zoo 
wel van hetgeen ik zelf gezien heb, als ook van hetgeen 
my door den Patti van Banjoewangie berigt ís, die in zyne 
jeugd alle deze bergen doorreisd heeft. 
De witte rivier, door de Javanen Songi Poeti genaamd, ont- 
springt op den berg Rao; deszelfs loop is snel, en gaat naar 
het noorden langs de bergen Kuendan ten westen van den berg 
Saekar; de bergen Kuendan strekken zich aanvankelyk van het 
zuiden naar het noorden uit, doch vervolgens nemen zy de 
rigting naar het oosten, eene doortocht overlatende voor het 
water van den witten rivier, hetwelk al verder naar het noorden 
voortstroomt en het land tusschen Panaroekan en Sombrocaroe 
bevochtigt. Dit water heeft naby deszelfs oorsprong, eene naau- 
welyks melkachtige kleur; doch men ziet dit slechts by eene 
groote hoeveelheid; want wanneer men het in een glas doet, 
dan vertoont het zich helder en doorschynende; het heeft dan 
ook geenen smaak, en de Javanen verzekeren dat het in dien 
staat zeer vruchtbaar is voor het land, hetwelk daardoor bevoch- 
