171 
tigd wordt. Het land, naby den oorsprong van dezen rivier, 
was eertyds bevolkt; en droeg toen den naam van Idjeng, welke 
naam vervolgens aan het gebergte gegeven is, doch ditzelfde 
land is thans geheel verlaten, om dezelfde redenen, die het 
grootste gedeelte der inwoonderen van Banjoewangie hebben 
doen verdwynen. 
Het water van den witten rivier, uit den berg Rao voort- 
‚komende, loopt vervolgens over een witte klei, waarvan het 
zyne witte kleur verkrygt, doch de verandering die het daarna 
ondergaat, wordt veroorzaakt door eenen anderen rivier, die 
zich met den eerstgenoemden, op omtrent drie uren afstands 
van deszelfs oorsprong vereenigt. De Javanen noemen dezen 
rivier Songi Pahete, of de zuren rivier, om dat deszelfs wa- 
ter, eene groote hoeveelheid zwavelzuur bevattende, zuur, scherp, 
en bytende van smaak is. Het komt van den berg Idjeng 
en ontspringt in den vulkanischen kolk van dien berg, zoo 
als ik nader zal opgeven. Wanneer deze zwavelzure rivier niet 
door regens, die in deze gebergtens veelvuldig vallen, is aan- 
gegroeid, dan is dezelve zeer klein; deszelfs water verdeelt 
zich in den zandachtigen grond, waarover het loopt, en ver- 
dwynt ten laatsten geheel, omtrent een half uur gaans, voor 
dat het in den witten rivier kan stromen, die in dat geval tot 
aan de uitmonding zyne kleur en denzelfden smaak behoudt; 
doch wanneer de zwavelzure rivier door regens gewassen is en 
niet geheel in den grond kan doordringen, dan ontlast dezelve 
zich in den witten rivier, ter plaatse alwaar deze de bergen 
Kuendan doorsnydt, en deelt aan denzelven alle zyne schade- 
lyke eigenschappen mede; het zwavelzuur vermengt zich met 
de kleiachtige deelen, door den witten rivier mede gevoerd, 
vereenigt zich met dezelven, en verandert op deze wyze de 
kleur van het water, hetwelk, nu zuur geworden zynde, alle 
visschen naby den mond van de rivier doodt en hevige koliek- 
pynen veroorzaakt by menschen die daarvan drinken, gelyk 
