225 
verzamelde menschen te Madiapada, Tjikadong en Tjipagnes 
bedelven. Deze stroomen van modder aarde, rotsen en boomen, 
woedden tegen de heuvels, stegen boven hunne toppen, overwel- 
digden en verstrooiden alom de verscheurde lijken van hen, 
welke aldaar eene schuilplaats gezocht hadden. Er ontkwam 
niets, dan het klein getal gekwetsten, die op de boorden van 
den, vloed gesmeten werden, eu die men tusschen de boomen 
en steenen uithaalde, of die op hoogere heuvels gebleven wa- 
ren en aldus slechts door den modder omringd waren geworden, 
deze laatste werden, eenige dagen daarna, van vermoeijeuis 
en behoeften afgemat gevonden. Dit tweede ongeluk veran- 
derde, den loop der rivieren Tjibanjarang en Tjiwoelan, welke 
in plaats van zich, zoo als te voren, met de Tjilosse te ver- 
eenigen, zich thans in de Tjikoenier gaan uitstorten. Hetzelf- 
de vormde nieuwe heuvels en valleiën, zoo zelfs dat de inwo- 
ners onzeker waren over de plaatsen , waar voorheen de kampongs 
gestaan hadden. Zeer groote basaltklompen werden weggesleept 
op een afstand van 6 à 8 mijlen van den krater, en op deze 
omvergeworpene oppervlakte was naauwlijks een boomstronk 
meer te vinden van het digt bewassen bosch, hetwelk voorheen 
deze zijde van den berg bedekte. p 
Den 16den des avonds te 9 en 11 ure, deed zich de berg 
weder geweldig hooren. 
Den 18den konden eerst de rivieren doorgetrokken worden, 
welke het district Singaparna ingesloten hielden. 
Den Sden november zijn er Kuropeanen tot op eenen afstand 
twee mijlen van den krater geweest, de gesteldheid van den 
grond liet hun echter geen verderen doortogt toe; zij konden 
geene uitwazeming hoegenaamd uit den krater ontwaren, alléén- 
lijk hoorden zij drie zwaren slagen. 
Den 12den ontwaarde men eene witte rook , welke, sedert dier: 
dag, is voortgegaan uit den krater op te stijgen den 1sten januar: 
was het nog niet mogelijk te paard over de uitbarsting te komen. 
DL. XVIII. 6 
