229 
voorzieningen met dat inzigt genomen had. 
Ik zal nimmer uit mijne geheugen kunnen wisschen de droc- 
vige ontmoeting, welke ik, op den 15den october bij mijne te- 
rugreize naar Tjiawie had. Ik bezigtigde toen de langs den groo- 
ten weg gelegene kampongs ‘Wjiboeroeij en Lebiwangon; de meeste 
lijken lagen aldaar omtrent 15 passen van de kampongs, waaruit 
de inwoners, zoo het scheen, hadden willen ontvlugten, maar door 
den kokenden modder tegengehouden, eenen onvermijdelijken 
dood hadden gevonden. Hier zag men nog aan een’ omgeval- 
len boom, de moeder met haren zuigeling in de armen, dood 
ter nederzitten; daar het lijk van eene vrouw, met hare twee 
kinderen nog aan de handen, even als of zij met dezelve had 
willen ontvlugten. In een’ der kampongs van Indihiijang, welke 
de grootste verwoesting ondergaan had, zag men het lijk eener 
door den modder verbrande moeder met haren nog levendigen 
zuigeling aan de borst, welke, door eene wonder, scheen gered 
te zijn; het kind is dadelijk opgenomen, door een javaansche 
vrouw verpleegd, „en bevindt zich thans zeer wel. Ook is in 
die kampongs een man, op eene zonderlinge wijze, gered; hij 
wilde ontvlugten, maar een klapperboom viel hem op het lijf, 
en bedekte hem met deszelfs bladeren zoodanig, dat de modder 
hem miet deeren kon, en hij, aan dit toeval, zijne redding te 
danken had. Deze man gaf mij een vrij goede en duidelijker 
beschrijving van de schrikkelijke omstandigheden, waarin deze 
menschen zich bevonden hadden. 
Uit den staat welke ik de eer heb, hierbij overteleggen, zal 
Uwe Excellentie ontwaren, dat het getal der in de vijf districten 
omgekomene menschen en vee, en vernielde kampongs, volgens 
de laatste opgave van den pangerang van Soemedang, beloopt 
4011 menschen, 114 kampongs, 105 paarden en 858 karbou- 
wen en koeijen. 
Na genoegzaam de voornaamste plaatsen persoonlijk bezocht 
te hebben, overal hospitalen te hebben opgerigt om de lijdenden 
