274 
gen luitenant ter zee Boelen, met levensgevaar, beklommen, 
waarvan, in zijne welbekende reisheschrijvingen, een verhaal 
wordt aangetroffen, overgenomen in het Atheneum, Tijdschrift 
voor Wetenschap en Kunst, Augustus 1837, hetwelk ons doet 
zien, aan welk dreigend gevaar de bewoners van Ternate nog 
immer bleven blootgesteld. Opmerkingswaardig is onder ande- 
ren hetgeen aldaar gezegd wordt, dat men, aan den voet des 
bergs, door eene ligte dreuning en beweging van den grond, 
bemerkt had dat er steenen in den krater gevallen waren, ge- 
lijk, tijdens de beklimming, inderdaad het geval was geweest. 
Tuater, op den 26sten Februarij 1838, had eene vrij beduidende 
uitbarsting plaats, op een oogenblik, dat eenige inlanders op den 
top des bergs zwavel zochten, bij welke gelegenheid 4 hunner, 
in den krater nedergedaald, het leven er bij ingeschoten hebben. 
Op den 25 Maart 1839, had weder eene uitbarsting plaats, 
voorafgegaan door een donderend geluid, als dat van een schoft 
uit het zwaarste geschut. Een dikke asch overdekte alles in de 
nabuursehap en benevelde weldra zelfs den overwal. Stroomen 
gloeijende lava werden ook toen naar beneden gevoerd. Destijds 
was de berg even te voren, door den toenmaligen resident 
van Olpen en eenige anderen beklommen geworden, en had men 
slechts ééne opening van 30 à 40 voet diameter kunnen ont- 
dekken (zie Javasche Courant van den 12 Junij 1839). 
Het schijnt alzoo dat de verschrikkelijke uitbarsting welke {hans 
plaats gehad en Ternate met angst, en vrees vervuld heeft, 
langzamerhand is voorbereid geworden. 
De beschrijving dezer eruptie bewijst hoe belangrijk dezelve 
geweest is. Aanvankelijk verlustigde men zich wel in het 
voortreffelijk schouwspel, hetwelk de verrukking ten toppunt 
voerde en het leedgevoel over de reeds aangerigte schade en 
de angstvalligheid voor meerdere onheilen als het ware ver- 
drong; maar weinig dagen later, toen de aardschuddingen aän- 
oo 
hielden en de hevigheid waren toegenomen, en toen eindelijk 
