294 
van kleur aankomt. Het Guineagras konde ik met de werk- 
tuigen, welke ter mijner beschikking waren, niet genoeg- 
zaam fijn verdeelen, om de massa homogeen te maken; 
buitendien was het produkt zeer stijf van vorm. 
De varens werden door de werking der potaschloog voor 
het grootste gedeelte van hun organisch weefsel beroofd, 
en er bleef na het eindigen der bewerking bijna niets an- 
ders over dan het hardste gedeelte (de anorganische deelen 
der plant, ongeschikt om tot papierstof te dienen). 
Wat nu betreft de vezelstoffen der verschillende planten- 
basten of stengels, welke bij dit rapport overgelegd worden, 
merk ik aan, dat de ramehvezelen boven alle anderen uit- 
munten in witheid van kleur en zachtheid van vezel, en dat 
zij de eenige onder zoovele waren, welke zich, nadat het 
mechanisch gedeelte van den arbeid afgeloopen was, door 
het chloor regt goed en snel ontkleuren lieten. De gele 
kleur, welke vele vezelen aannamen als zij met potasch-kalk 
of chloor behandeld werden, neemt waarschijnlijk haren oor- 
sprong uitde aanwezigheid van proteïne-verbindingen, welke 
in deze voorhanden zijn. Hetis evenwel te verwachten, dat 
eene meer volkomene rotting en stamping, hierin verbetering 
aanbrengen zal. Verder moet ik opmerken, dat wezenlijke 
boombasten, ook na eene langdurig voorafgegane bewer- 
king, niet gemakkelijk te ontkleuren zijn; zelfs zeer sterke 
chloorkalkbaden waren in de meeste gevallen niet voldoen- 
de, om de vezelen wit te maken. Het nadeel, hierdoor ver- 
oorzaakt, springt dadelijk in het oog; de vezel zelve aange- 
tast wordende, is nu te zwak van zamenhang en onge- 
schikt, om als eene goede papierstof te dienen. 
In het algemeen kan ik dan ook als mijne, op ervaring 
steunende meening aangeven, dat de vezelstoffen der een- 
jarige en meer nederige gewassen (zoo als die der Grami- 
neae, Musaceae, Bromeliaceae enz ) veel beter mechanisch 
