445 
gen, van den eersten tot den negentienden Maart 1588, 
hoegenaamd wiets van berguitbarsting, noch van bergen 
spreekt, en hij Blambangan in zeer welvarenden toestand 
vond, bij den vorst is geweest, het verbranden van wedu- 
wen heeft vernomen, zelfs met ophef spreekt van de ver- 
schillende vruchten die Blambangan (Balamboan zoo als hij 
schrijft), opleverde. Daar nu de javaansche kronijk de uitbar- 
sting vermeldt van een’ berg in oostelijk Java, in Á. J. 1506, 
en dit jaar, volgens mijne methode herleid, overeenkomt 
met A. D. 1586, (1506, af: 3 percent, blijft 1461; bij: 125, 
zamen 1586, A. J. 1506 begon 23 Dec. 1585 A. D.), 
zoude Cavendish de uitwerkselen van die uitbarsting wel 
medegedeeld, en de natuuromwenteling, door de uitbarsting 
van een’ zóó nabij liggenden vulkaan als de Raung ver- 
oorzaakt, wel opgemerkt hebben. Dit dient ook tot ant- 
woord op het voorkomende op bl. 281, deel VII, Bat. Tijdschr. 
Taal-, land- en volkenk. (gevoelen van den heer C. J. Bosch). 
Mijne stelling, die ook de welbewezen meening van den heer 
Junghubhn is, dat de Ringgit die uitgebarste berg van 1586 is: 
geweest, grondt zich, behalve op de bronnen en berigten bij den 
heer Junghuhn aangehaald, almede op de bekende historische 
omstandigheid, dat Panaroekan , alwaar te voren zoo veel Por- 
tugezen woonden, en alwaar zulk een omvangrijke transito-han- 
del gedreven werd, als zijnde de stapelplaats tusschen Malakka 
en de Molukken, sedert (1523, 1586) bij Portugezen niet 
meer als zóódanig wordt genoemd, en geheel omgekeerd of 
verlaten schijnt te zijn geworden, zoodat die plaats zich niet 
alleen nooit heeft kunnen herstellen, maar ook, doordien 
er eene Balische historie bestaat, waarin van eene nieuwe 
stichting van Panaroekan, en van eene nieuwe verwoesting, 
door oorlog, wordt gewas gemaakt, omstreeks het midden 
der 1%de eeuw, westersche, of het begin der 17de eeuw, 
Javasche tijdrekening. In de javaansche historiën omtrent 
