448 
den (Bosch, Tijdschr. Ind. Faal-land. en volkenk, VIL 279). 
Uw vermoeden, en dat van Dr. Stohr, is alzoo wel aanne- 
melijk, en heeft veel voor zich, maar dit geldt de oostelijke 
helling der Blambangan-vulkanen. Mijne vroegere negatieve 
. bewijzen zal ik daarvoor ontvouwen, ten einde de noord- 
oostelijke bergen regt te doen wedervaren. 
De Javaansche historie of kronijk meldt eene uitbarsting 
der oostelijke vuurbergen in 1506. A° Java 1506 begon 
23 December 1585, en eindigde 12 December 1586: — Des- 
tijds ging het rijk van Padjang ten onder, en kwam het rijk 
ran Menteram, onder Senopati, in opkomst. — Van Senopati, 
en de gebeurtenissen onder zijn bestaan, hebben de Java- 
nen nog al ruime aanteekening gehouden. Ik vind daarom 
geene reden de opgave van A. J. 1506, te betwijfelen. 
Van Portugesche aanteekeningen uit dit tijdvak is mij niets 
bekend op heden, — wat begrijpelijk is, daar de hoofdzetel 
der Portugezen verwoest was. 
Voorzeker was hier geen Portugesche Plinius aanwezig: 
Alhoewel allerwege sporen van Portugesche vestiging op 
Java, vóór de komst der Hollanders, zich voordoen, is 
er echter nà het midden der 16° eeuw, bij Portugezen, 
weinig van die vestiging vermeld. — Houtman was vóór 1596 
meermalen met portugesche schepen in den Archipel ge- 
weest en kon dus van Panaroekan, en den brandenden berg 
en diens uitbarsting, weten. 
Cavendish hield koers van het oosten, langs Timor, Flores, 
Soembawa, Lombok , Bali, de straat Balamboan binnen, zoo- 
dat hij denkelijk den Ringgit niet zag. Hij meldt, dat er in 
het Blambangansche, binnenslands, Portugezen woonden, die 
handel dreven in nagelen, peper, suiker; twee hunner kwa- 
men aan boord, vertelden veel van het land, niets van ber- 
gen. Hieruit leid ik af, dat de Raung destijds in rust was. 
De overlevering in noordoostelijk Java, thans Bezoekí 
