SCHEIKUNDIG ONDERZOEK 
VAN OP JAVA VOORKOMEND 
ME IDA AN, 
DOOR 
Pr. 5. HM AEE B. 
Toen ik in 1844 eenigen tijd tot herstel van gezondheid te 
Tjiseroepan, afdeeling Bandong, residentie Preanger regentschap- 
pen, vertoefde, heeft wijlen de heer Naecer, adsistent resident 
van Bandong, mij opmerkzaam gemaakt op het voorkomen van 
eene schoone, witte pijpaarde, die bij het graven eener water- 
leiding in de nabijheid van den passangrahan te Goenoeng pa- 
sitkiamis ontdekt was. Den 10den September van genoemd jaar 
bezocht ik deze in vele opzigten zeer belangrijke plaats. Van 
Tjiseroepan volgde ik den weg, die naar Trogon leidt 6 palen 
in eene noordelijke rigting, waarna ik hem verliet, en na 
een gedeelte van het terrein overschreden te hebben, dat merk- 
waardig is geworden door de bekende uitbarsting van den Pa- 
pandajane in 1772, kwam ik na 6 palen lengte in westelijke 
rigting te hebben afgelegd, in genoemden passangrahan. Hier 
ontmoette ik het distriktshoofd en na genoegzame informatie 
te hebben ingewonnen omtrent de* mogelijkheid om de toen 
nog weinig bekende solfatara Kawamanok te beklimmen, be- 
sloot ik deze solfatara te gaan opzoeken. Het eerste gedeelte 
van den weg kon in koffijtuinen worden afgelegd, welker 
