pe 
door Dr. GARDNER een patent genomen was. Ik houd mij over- 
tuigd, dat de invoering daarvan voor de arbeidende klasse van het 
grootste belang is en het zal daarom niet overbodig zijn om 
eenige woorden over het algemeen gebruik van dezen drank te 
zeggen, ten einde het noodige vertrouwen te winnen voor dit 
nog ongekend artikel. 
Het feit, dat het de eenige drank is van eene geheele 
bevolking en dat zijne voedende eigenschappen dien tot een der 
eerste levensbehoeften maken, moet een voldoende waarborg zijn 
voor de onschadelijkheid voor de gezondheid. De inboorlingen 
zijn ingenomen tegen het gebruik van water, als dagelijkschen 
drank, en zij beweren, dat het noch den dorst stilt, noch de 
versterkende eigenschappen bezit, welke aan het koffijblad eigen 
zijn. Met eene geringe hoeveelheid gekookte rijst en het af- 
kooksel van het koffijblad kan een man het werk in de rijst- 
velden, tot aan de kmieën in het water staande en blootgesteld 
aan de brandende zon of den hardsten regen, dagen en weken lang 
volhouden, hetwelk hem onmogelijk zou zijn bij het eenvoudige 
gebruik van water of door de hulp van geestrijke dranken. Ik 
had twintig jaren lang de gelegenheid om het uitsluitend gebruik 
der koffijbladen bij ééne klasse van inboorlingen en van sterke 
dranken bij eene andere gade te slaan. Die van Sumatra ge- 
bruiken de eerstgenoemden en de kolonisten van Brtsch Indië 
de laatsten en het is mij gebleken, dat, terwijl de eerste zich 
in elk jaargetijde zonder aarzelen aan alle graden van warmte, 
koude of vochtigheid blootstellen, de laatste zelfs voor korten 
tijd noch koude, noch vochtigheid zopder nadeel voor hunne 
gezondheid kunnen verdragen. Terwijl ik zelf mij op den 
landbouw heb toegelegd en dus altijd aan het weêr ben bloot- 
gesteld, was ik genoodzaakt om het koffijblad als dagelijk- 
schen drank aan te nemen. Ik nam tot versterking s'avonds 
twee kopjes vol met toevoeging van eene goede hoeveelheid 
melk. Ik gevoelde daardoor vermindering van vermoeijenis en 
honger. De ligchaamskrachten nemen toe en de geest ís voor 
den avond helder en in het volle bezit van alle zijne eigen- 
schappen. Bij het eerste gebruik en als de bladen niet ge- 
