be ie OLODIEL RD ZO EN 
NAAR DE 
ONGELIJKE DIKTE DER TAPPEN VAN HET UNIVER- 
SAAL-INSTRUMENT VAN PISTOR EN MARTIN, 
BEHOORENDE TOT DE WERKTUIGEN VOOR DE STERREKUNDIGE 
PLAATSBEPALING IN NEDERLANDSCH-INDIË. 
DOOR 
G. A. DE LANGE, 
Hoezeer bovengenoemd instrument op de reis in de residentie 
Manado voldaan heeft, is door den heer S. MH. Der LANGE 
vermeld, in zijn verslag, voorkomende in het 5de deel van dit 
tijdschrift. Echter werd toen reeds met een enkel woord over 
de minder zuivere beelden geklaagd, en dit gebrek was door 
de onzuiverheid van het prisma toegenomen. Toen het uitge- 
nomen was, bleek het dan ook onzuiver te zijn, met betrekking 
tot de homogeniteit van het glas, waarom een amder uit het 
optisch instituut ‘te München werd ontboden, hetwelk met de 
mail van Januarij van dit jaar ontvangen werd. 
Om het prisma in of uit te zetten, moeten de beide cirkels 
van de omwentelings-as worden genomen, en de buis, op den 
kubiek geplaatst, afgeschroefd worden; in dien toestand is de as 
zoo merkbaar verliet, dat een onderzoek naar de ongelijke dikte 
der tappen, gemakkelijk te doen is. 
Terwijl de heer S. H. Dr Luaner bezig was om het nieuwe 
prisma op den prisma-drager te brengen, werd door mij boven- 
genoemd onderzoek bewerkstelligd. De beide veeren, waardoor 
de tappen bijna geheel van de dragt van het bovenstel ontslagen 
worden, moesten nu weggenomen worden, want anders konden, 
bij de verminderde zwaarte, nu de as van hare cirkels ontdaan 
was, de tappen niet meer in de holten doorzakken. 
