— 38 — 



gerulmeii tijd met goed gevolg Borneo-kolen in de sme- 

 derij gebruikt, toen ik, in Mei 1853 te Soerabaja zijnde, 

 aldaar met den hoofd-ingenieur voor het stoomwezen Bennett 

 en den majoor der artillerie Yon Dentzsch heb gesproken , 

 over de kolen der laag F, van de mijn Oranje-Nassau , wel- 

 ke , beter dan de overige kolen welke die mijn bevat , geschikt 

 voorkwamen om in de smederij te worden gebruikt, terwijl 

 zij voor het smeedwerk op de mijn en ook bij de proeven 

 aan boord van de Vesuvius , als smeedkolen , hadden voldaan. 



In Augustus 1853 werden, van Bandjermasin , naar den 

 artillerie konstruktie winkel verzonden 1 ton kolen van laag 

 F en, in Januarij 1854, eene gelijke hoeveelheid, van de- 

 zelfde laag, afgescheept naar de flibriek voor de marine het 

 stoomwezen en de nijverheid. Deze toezendingen werden 

 gedaan , met het doel , om die kolensoort , als smeedkolen , 

 eene afdoende beproeving te doen ondergaan , waartoe de bo- 

 ven genoemde heeren , chefs dier inrigtingen , hun verlan- 

 gen hadden te kennen gegeven. 



Uit het berigt dd. 24 September 1853 , van den toenma- 

 ligen direkteur des artillerie-konstruktie-winkels , thans Ko- 

 lonel chef der artillerie C. G. Von Deutzsch, omtrent de 

 beproeving der bedoelde kolen , op genoemden winkel , laat 

 ik hier volgen : 



„dat dezelve in de smederij eene gunstige uitkomst op- 

 „ leverden , daar die kolen de navolgende voordeelen , boven 

 ,,de tot heden aangevoelden, toonden, als: 



,. Ie. Een geringer gehalte van vlugtige zelfstandigheden , 

 „waardoor zij den werkman minder door de vlam hinderen. 



„ 2*. Het ontwikkelen van eene aanmerkelijk grootere hitte 

 „ bij de verbranding. 



„ 3e, Het eenigzins meer te zamenbakken in den haard. 



,, Om deze redenen verdienen zij voor de smederij de 

 „ voorkeur, ofschoon de hierboven onder 1° opgenoemde eigen- 



