— 48 — 



menten van topaas,- ijzer-, platina- en goudzaiid en diamant. 



Beneden Mataranian tot aan de schans Van Tuijll bestaan 

 de oevers uit kleigrond. Nabij en in Martapoera vindt men 

 in de rivier eene massa poreus ijzererts, nu eens uit klei 

 en ijzeroxyde bestaande , dan zich voordoende als een kon- 

 glomeraat van kiezelrolsteenen met een klei- en okerachtig 

 bindmiddel. 



De kleigrond vertoont zich , althans tot in Martapoera , 

 laagvormig , van de antassen Istaniboel tot in Martapoera 

 ziet men eene door plantaardige stoffen zwart bruin gekleur- 

 de kleilaag + 0,25 ned. el zwaar. Deze laag doet duidelijk 

 zien hoe deze kleilagen zich zeer horizontaal uitstrekken en 

 deze in geenerlei beweging van den bodem hebben gedeeld. 



"Wanneer men Martapoera voorbij is , worden de oevers 

 lager en lager en de landstreek meestal moerassig. Zoo is 

 de streek ora Bandjermasiii en naar de schans Van Tuijll 

 over het algemeen moeras of minstens moerassig. 



De eb en vloed laat zich hoog op deze rivieren waarne- 

 men; het water loopt soms op tot bij Martaraman , een be- 

 wijs voor het geringe verhang beneden die plaats. 



De uitkomsten van dit gedeelte mijner iiasporingen zijn: 



1°. Dat de zwartkoolvorming van Oranje-Xassau zich aan 

 de Riam-kiwa nog aan den da^j vertoont even boven Boe- 

 mirata. 



2°. Dat de kalkstecnvorming, welke genoemde koolformatie 

 vergezelt, behalve andere fossielen, tallooze nummulieten 

 bevat en ophoopingen van kiezel insluit, welke dezelfde 

 versteeningen voeren als de kalksteen zelf. 



3°. Dat kalkdiabaas en schaalsteen nabij die kolen- enkalk- 

 vormingen voorkomen en de kleisteenen, welke in hunne 

 onmiddellijke nabijheid liggen, sterk hebben gebrand (een 

 dier gebrande kleisteenlagen is met koolzuren kalk doordron- 

 gen); dat het nog onbekend is of die gebrande kleisteenlagen 

 tot de zwartkoolvorming van Oranje-Nassau , of wel tot eene 



