— 72 — 



manclelsteen , en vuil- en veelkleurig aardachtig zacht ge- 

 steente; de kleuren gaan van geelachtig wit, witachtig 

 graauw, geelbruin, roodbruin, tot bruin; het bevat geel 

 ■\vitgekleurde , rondachtige uitscheidingen, waarvan het deeg 

 in zamenstelling met het gesteente overeenkomt, en bo- 

 vendien holen welke geheel of gedeeltelijk met calcedon 

 zijn gevuld. Die uitscheidingen en holen hebben den vorm 

 en de grootte eens amandels. 



Deze basaltgesteenten zijn het, welke de kolenvorming 

 hier hebben opgeheven en aan den dag bloot gelegd en de 

 bij die eruptieve werking ontwikkelde warmte , zal zeer heb- 

 ben medegewerkt om de kolen der noordpunt van Poeloe 

 Laut die goede eigenschappen te doen verkrijgen, welke zij 

 nu bezitten en zal zeker het lithologisch karakter der ge- 

 steenten , welke met de kolen voorkomen , uit een mijnbouw- 

 kundig oogpunt beschouwd, ook veel hebben verbeterd. 



Maar zoo veel de kolen en de daarmede voorkomende ge- 

 steenten , bij de wording dezer basaltgesteenten in kwaliteit , 

 als brand- en bouwstof, hebben gewonnen, niet minder 

 hebben zij geleden door de krachten, Avelke, bij die woeste 

 baring werkten. Wanneer men nagaat, dat het kolenter- 

 rein van Poeloe Soewangi en van Poeloe Laut, benoorden 

 Poeloe Soewangi, in de positie waarin het thans wordt 

 aangetroffen , is gekomen bij de eruptieve gebergtevorming 

 van die eilanden , waarbij het werd opgeheven en verbro- 

 ken , dan ziet men dadelijk in , dat het kolenterrein , behal- 

 ve de daarin ontstane doorbraken , talrijke en belangrijke 

 scheuren moet hebben verkregen, hetgeen trouwens door 

 mijne rigtingmetingen is bevestigd. 



Gelijk uit de gedane opgaven blijkt, hebben de lagen 

 dor kolenvorming , te beginnen oost van tandjong Kamoe- 

 ning, langs dien tandjong en van Pamantjingan , tot langs 

 soengei Palinkar, schier op elk punt in het noorden van 

 Poeloe Laut eene andere rigthig. Terwijl de rigting aan 



