— 79 — 



moeara binnen komt , maakte liet ongeraden dien avond ver- 

 der te stoom en. 



Den volgenden morgen na het aanbreken van den dag 

 stoomden Avij door de geul naar binnen , waarin bij eb slechts 

 1 vadem en l>ij vloed l^/o vadem water staat. Wij kwa- 

 men met hoog water binnen. Links en regts zagen wij sterke 

 branding op de banken der delta. 



Bij het opvaren van de raoeara en van de rivier heeft 

 de Tjipannas zich met eenparige snelheid , S^/.], mijl , over 

 den grond bewogen , waardoor het mij mogelijk is geweest 

 den afgelegden weg op te meten. De teekening der rivier, 

 naar die opmeting vervaardigd , komt vrij goed overeen met 

 de schets, welke in 1853 door het état major van Z. M. 

 stoomschip Borneo is gemaakt, naar deszelfs opname welke 

 mede onder het opvaren der rivier was gedaan. 



In de moeara Java en in de Mahakkam-rivier staat over- 

 al meer dan 2 vadera water. De breedte van beiden is on- 

 gelijkmatig doch mag overal aanzienlijk genoemd worden. 



Over de eerste 25 minuut mijlen van zee blijft het land 

 laag en vlak; verder op wordt het eerste hoogland aange- 

 troffen. 



Op 36 m. mijlen van zee vaart men langs den op den 

 regteroever liggenden heuvel Pelarang en van daar hooger 

 op wordt het land meer heuvelachtig. De plantengroei op 

 de oevers der moeara en benedenrivier is over eene groote 

 lengte allereentoonigst. Van de monding opwaarts over 

 9 m. mijlen ziet men links en regts alleen nipa , over de 

 volgende 4 m. mijlen vertoont zich nibong tusschen de ni- 

 pa, tot op 23 mijlen blijft de afwisseling nog gering. Daar 

 gekomen heeft men nog niets anders gezien als de beide 

 genoemde planten , bankoewang en rottan. Hooger op treft 

 men meer verscheidenheid aan en een weinig boven Sama- 

 rinda wordt de plantengroei weelderig. De zoo evengenoem- 



