— IIG — 



der werk verrigten kan en ten uitvoer brengt; maar Juist 

 daartoe meer spicrvoeilende stoften noodig heeft. liet zou 

 voor den landman op Java, al gebruikte liij geheel dezelf- 

 de soort en hoeveelheid voedsel , als zijn beroepsgenoot in 

 Nederland , toch niet mogelijk zijn , alhier op den duur 

 even veel werk te verrigfen , en hij zou allengs of zijn 

 dieet moeten wijzigen, of zijne gezondheid verliezen. 



Indien wij echter in aanmerking nemen , dat de Euro- 

 peanen op Java gemiddeld veel meer verstandelijken ar- 

 beid verrigten , dan een gelijk getal Javanen ; dat zij meer 

 vleeschspijzen gebruiken en ook vermoedelijk in hun gansch 

 dieet eene grootere verhouding eiwit tegenover zetmeel- 

 achtige stoffen, tot zich nemen, dan de laatstgenoemde; dat 

 zij daarbij, mits overigens matig levende, niet alleen niet 

 ziekelijker en zwakker, maar veeleer sterker naar het lig- 

 chaam zijn; — dan rijst de vraag in ons , of zulks is af te lei- 

 den uit eene overgeërfde eigenschap der eerste , die , bij voort- 

 durend verblijf hunner nakomelingen alhier , allengs zou 

 verzwakken door den invloed van het klimaat, dan wel of 

 omgekeerd de zielsvermogens en ligchaamskrachten der 

 Javanen, tegen den invloed van het klimaat in, allengs 

 kunnen vermeerderd worden, door verandering van den 

 aard van hun voedsel, dat is, door vermindering van de 

 verhouding der zetmeelachtige tegenover die der eiwitach- 

 tige bestanddeelen daarvan (wij zouden de eerste ook 

 kunnen aanduiden door koolstofrijke , de andere door stik- 

 stofrijke voedselstoffen). 



Bij de huisdieren hebben wij slechts bedacht te zijn op 

 het instandhouden en verbeteren hunner ligchamelijke ge- 

 steldheid; bij redelijke wezens moet het voedsel, evenzeer 

 als regtstreeksche middelen, medewerken, ook tot de ont- 

 wikkeling van hunnen geest. Het is zeker, dat door over- 

 iadin'J" van het organisme met koolstofrijk voedsel, eene 



