~- 117 — 



vadsiglieid ontstaat , waar door aanvankelijk de wil , en daar- 

 na het vermogen tot inspanning van den geest moet afnemen. 

 Toetsen wij nu aan deze beginselen, hoedanig de boven- 

 genoemde, op Java meest gebruikt wordende voedsels uit 

 het plantenrijk, zich verhouden tegenover de peulgewas- 

 sen in het algemeen , waarvan de zaden der Canavalia thans 

 als vertegenwoordigers kunnen dienen, om daarna de vraag 

 te behandelen, of eenige verandering in de voedingswijze 

 mede kan bijdragen , om den Javaan allengs hooger te doen 

 stijgen in de klasse van redelijke en beschaafde wezens. 

 Hoofdzakelijke zamenstelling van 100 deeleu der volgende 

 voedingsstoffen, in den staat, zoo als zij voorkomen. 



De zamenstelling der rijst en maïs heb ik ontleend aan 

 de tabel, voorkomende in den tweeden druk van Johnston's 

 Lectures on agric. cliem. and geoh p. 926; die der aardappe- 

 len is het gemiddelde der analysen van ruim een twintig- 

 tal verschillende variëteiten, door mij zelven verrigt in het 

 jaar 1S46, en medegedeeld in the Journ. of agric. of the 

 Ilighl: Soc. of Scotland, March 1847. 



liet is reeds gezegd, dat en waarom het ondoenlijk is, 

 een' algemeenen maatstaf, eene type op te geven, vol- 

 gens welke de gevorderde verhouding tusschen de stikstof- 



