— 121. — 



zetmeelaclitige, om liet volk in inassa , dat Is vooral de ar- 

 ])eiders, op de beste Avijze te voeden; van die stoffen is 

 verreweg de grootste hoeveelheid per bouw door de Canavalia- 

 zaden voortgebragt. In mijn tweede verslag over de kui- 

 tuur dezer plant is medegedeeld , in hoeveel plukken de 

 gansche oogst verkregen werd , en daaruit is gebleken , 

 dat 76°/q van het geheele bedrag reeds 5 maanden na het 

 zaaijen rijp was. 



In 5 maanden tij ds waren derhalve 1136 ned. pd. zaden, 

 on bij gevolg mede 75°/^ van daaronder vermelde voeden- 

 de bestanddeelen beschikbaar geworden; zijnde ruim 290 

 ned. pd. eiwitachtige en 747 : ned. pd. zetmeelaclitige of 

 koolstofrijke voedingsstoffen. 



Nu is het waar, dat de maïs, onder bijna dezelfde om- 

 standigheden, haar om 4,0'^/^ lager produkt aan eiwitachtige 

 stoffen in II/2 niaand minder tijd (zijnde SOYo)j oplever- 

 de , en er dus slechts weinig voordeel aan de zijde der Cana- 

 valia blijft. 



Doch bedenken wij aan den anderen kant, dat tenzij de 

 grond tot de allervruchtbaarste behoort , een tweede maïsgewas 

 van dezelfde plek zeer beneden het eerste staat , en een der- 

 de niet meer kan verkregen werden; terwijl omgekeerd, 

 naar reeds voor lang verkregene ondervinding in Europa, een 

 tweede gewas van peulvruchten op denzelfden grond het 

 eerste overtreft , en zelf weder door een derde overtroffen 

 wordt; dan hebben wij redenen van eene andere orde, waar- 

 om wij mogen stellen, dat de maïs, dit bij uitnemendheid 

 vruchtbare, snel groeijende en ook voedzame graange- 

 was, door de Canavalia wordt overtroff'en in het vermogen 

 om, per eenheid van plaats en van tijd , voedsel van de meest 

 passende zamenstelling voor de arbeidende massa des volks 

 voort te brengen. 



Van de rijst en de aardappelen hebben wij reeds gezien , 



