— 127 — 



Ik kan hieromtrent niet verder gaan, dan het als mijn 

 persoonlijk gevoelen uit te drukken , dat , behoudens de ge- 

 volgen van ziekten, waaraan ons organisme in elk kli- 

 maat op verschillende wijze onderhevig is, door eene ge- 

 deeltelijke verandering van het te veel ingewilligde rijstdi- 

 eet, door een ekwivalent van peulvruchten,- de physieke 

 krachten der Europeanen , en daarmede de staat hunner ge- 

 zondheid en hunner geschiktheid voor den arbeid, beter 

 zouden bewaard worden , dan thans het geval is. Degelijkheid 

 van aard en de som van het geleverde werk zouden ver- 

 lioogd worden, met de verhooging der verhouding van ei- 

 witachtige, tegenover zetmeel- en suikerachtige voedingsbe- 

 standdeelen. 



Deze zijn de eerste en laatste schakels van een' keten , 

 waartusschen een groot aantal andere geplaatst zijn, die, 

 hoeAvel op zich zelve verschillend van aard , alle moeten 

 dienen , om een' krachtigen zamenhang aan het geheel te 

 geven. 



Het tegengaan van ontaarding, van het afdalen uit een 

 hooger standpunt naar geest en ligchaam, is voorzeker niet 

 gelijkbeteekenend met het opheffen uit een lager, met het 

 veredelen van een menschenras. De inlandsche bevolking 

 van Java, sedert eeuwen aan de rijstvoeding gewoon, en 

 even zoolang bij erfenis met rijstbloed gevuld , zal niet zoo 

 zeker noch zoo veilig , en vooral niet zoo snel , als wen- 

 schelijk schijnt, door eene toename van het verbruik van 

 peulvruchten als hoofd voedsel , nevens vleesch, worden op- 

 geheven uit haar nederig standpunt, naar ligchaam en naar 

 geest. 



Doch wat ik voor onbetwistbaar houd is dit , dat wan- 

 neer zij er allengs toe kende gebrngt worden, om te erken- 

 nen , dat de maag verzadigd kan wezen , zonder dat zij in 

 den letterlijken -/An gevuld is, — dat aldus, die neiging tot 



