— 272 — 



zijn kanon gebulder de opstijging van hemelhooge rookko- 

 lommen aankondigt , of wanneer de gloeijende uitwerpselen 

 den rand der hem omsluitende bossclien in lichtelaaije 

 vlam zet. 



In den onmiddellijken omtrek van Padangpandjang wor- 

 den vele rijstvelden en kampongs gevonden. 



28 November vertrok ik onder het genot van een' stof- 

 regen langs het beruchte Batipo, naar Batoesangka (Fort 

 van der Capellen). Dit was eene route van 17 sum. palen. 

 Batoesangka is op 1304' hoogte gelegen. De weg was echter 

 vrij goed , daalde in den beginne , doch steeg later , volgens 

 gissing , wel tot 3000'. Op dit hoogste punt passeert men eene 

 bergpas (Paninjawan of Pientoe sorga) ter halverwege , waar- 

 na men weder bijna onafgebroken tot Batoesangka, af- 

 daalt. 



Het hoogland aan den voet van den Merapi, dat. meestal 

 uit hellende vlakken bestaat , is geheel bebouwd met rijst- 

 velden en kampongs. Cocos nucifera (krambier) ontbreekt dan 

 alleen , wanneer het terrein te hoog is gelegen, zooals te Pa- 

 dangpandjang , waar deze palm geene vruchten meer draagt. 

 Het verschil in bevolking is hier, in vergelijking met de 

 streken aan gene zijde van de kloof, zeer aanmerkelijk, 

 dewijl ginds slechts spaarzaam enkele huizen of kleine kam- 

 pongs gevonden worden , doch hier overal leven en bewe- 

 ging heerschen. Ook aan gene zijde van de bergpas Pani- 

 njawan is alles in kuituur en met rijstvelden , kampongs , 

 en ook weder met kokosboomen bedekt, welke laatste 

 vooral in de nabijheid van Batoesangka, en in andere uit 

 de verte oprijzende kampongs, bij duizenden, hunne verhe- 

 vene kruinen , zwaar met vruchten beladen , in het lucht- 

 ruim zenden. Het is een zeer karakteristiek verschijn- 

 sel. Wanneer men ze ontwaart, hetgeen door het eigenaar- 

 dige en gelijkvormige van hunnen habitus en gebladerte, 



