— 327 — 



rugkeerciiilc zigzags ten laatste voor den reiziger zeer 

 vervelend. 



Bij liet afdalen in de kloof (het Karbouwengat) bij Fort 

 de Koek, vond ik al direkt eene menigte Kliododendron^s 

 niet gele, rosé en bijna roode bloemen, aan de steile wan- 

 den der kloof vastgehecht, en ik vond ze verder overal, 

 waar de ontwikkeling slechts eenigzins mogelijk was, dat is, 

 op bijna naakte rotsen en aan de steile zandwandeii. liet 

 zijn dus halve parasieten , die eenen beteren en humusrij- 

 ken bodem versmaden. Ik zond er vele van naar Buiten- 

 zorg, doch slechts een paar daarvan is thans nog in le- 

 ven en dit zelfs wil niet krachtig doorgroeijen , voorname- 

 lijk ook om dat de plant een kouder klimaat vereischt. 

 Zij kan derhalve voor de europesche tuinen eene zeer fraai- 

 je sierplant worden. Behalve eenige orchideën , waaron- 

 der de , op anauboomen , aan de afhelling van Manindjoe , 

 groeijende, Spathoglottis pubescens?, vond ik op deze reis 

 niets bijzonders hetgeen waardig te vermelden is , wijl het 

 geheele trajekt of uit gekultiveerde gronden, of uit uitge- 

 kapte bosschen , of uit schrale niets dan grassen voort- 

 brengende terreinen , bestond. 



Tusschen Matoewa en het hoogste punt aan den rand 

 van Manindjoh , zag ik de rijstvelden voor het eerst met 

 veel zorg bewerken. De ploeg is er breeder, zoodat hij op een' 

 halven voet breedte werkt. De velden werden goed bewerkt 

 en van onkruid gezuiverd, en de padi w^erd zeer ruim 

 en zoo geregeld aangeplant, alsof men er lijnen toe gebe- 

 zigd had , hetgeen evenwel niet het geval was. Jammer 

 dat het heden hier of daar juist bazaardag was, zoodat 

 ik sleclits enkele menschen aan den arbeid vond. De vrou- 

 wen gingen met of zonder last, en de mannen met of 

 zonder haan , marktwaarts. Zij hebben eene bijzondere 

 handigheid om deze arme dieren met eenen edelen zwier 



