49 
hl 
werkers bekend onder den naam van aderkwarts, van 0,5 
tot 0,6 Ned. el zwaarte, terwijl de bodem bestaat uit ijzer- 
erts van 0,05 tot 0,2 Ned. el zwaarte en welke ijzererts naar 
buiten overgaat in sterk iĳjzerhoudenden kleischiefer, zoo 
dat de bodem of vloer van de ader slecht is afgebakend. 
De ijzererts neemt met de diepte toe in zwaarte en is, 
naarmate hij meer in het binnenste der ader voorkomt, 
meer schuimachtig, overeenkomend met den gossan der 
Cornwallsche mijnwerkers — chapeau de fer van de franschen, 
eiserne Hut van de duitschers-; een iĳjzeroxydhydraat, dat 
wel eens tinoxyde voert, soms in zoodanige hoeveelheid 
dat de gossan op tia wordt bewerkt. 
„De derde ader ben ik in de gelegenheid geweest in hare 
geheele zamenstelling waar te nemen. Hare rigting is even 
als van de. twee vorige 106% de helling bedraagt 80°, die- 
pende naar 196; hare zwaarte wisselt af van 0,15 tot 5 
Ned. el. Nabij de wanden van de ader wordt de kleischiefer, 
zoowel van den muur als van het dak, talkhoudend en meer 
en meer ijzererts bevattende, waarin hij overgaat en waaruit 
zoo wel de bodem als de top van deze ader bestaat. Het 
inwendige dezer ader bestaat uit talkhoudenden kleischie- 
fer, in verweerden toestand, maar nog zeer duidelijk den 
schiefervorm vertoonende, en fijn korrelige kiezel, welke 
op enkele plaatsen in kwarts overgaat; in deze gangmassa 
komen adertjes voor, bestaande uit fijn-korrelige kiezel met 
tinerts-korrels, geheel van gelijken vorm, uiterlijk en za- 
menstelling als van den gewonen stroomtinerts.” 
Verschillende monsters welke de zamenstelling van deze 
derde ader in het licht stellen, bevinden zich in het mi- 
neralen-kabinet van het mijnwezen te Buitenzorg. 
Op deze reis werd ook eene opmerking gemaakt, waar- 
uit men à priori mogt besluiten, dat de stroomtinerts, 
welke op Bangka voorkomt, afkomstig is van oorspronke- 
lijke tinerts-afzettingen op dat eiland. Zoo als uit het bij- 
gevoegde kaartje blijkt, loopen zoowel de groote als de kleine 
rivieren van Bangka, naar alle streken van het kompas uit het 
DL, XXVII, 4 
