57 
den tinerts van de mijn-maatschappijen overnam, tegen 
bepaalden prijs en de tinerts voor lands-rekening op Bang- 
ka werd uitgesmolten, alsdan zou welligt eenig voordeel te 
behalen zijn bij de nieuwe smeltwijze; nu evenwel het tin 
door de Chinesche mijnwerkers wordt geleverd, wordt het 
wenschelijk geacht geene verandering in de smeltwijze der 
Chinezen te brengen, tenzij zoodanig eene verandering te- 
vens eene blijkbare verbetering ware, welke de Chinezen 
alsdan gaarne zouden aannemen. 
De smeltkosten bij het Chinesche smeltproces, met enkel 
houtskool als brandstof, zonder aanwending van vloeimid- 
delen, bedragen + f 45 per ton tin van 1014,7 Ned. pond; 
van de 74,58 pct. tin, welke de scheikundige ontleding 
aanwijst in den stroomtinerts van Bangka, worden 69,855 
pct. door de Chinesche smelters aan het gouvernement 
geleverd, tegen zeer lagen prijs, en gaan 4,547 pct. bij de 
bewerking in het groot verloren. 
Het geleverde tin is van uitnemende en algemeen erken- 
„de kwaliteiten wordt aan de. markt niet verbeterd door 
het tin van de partikuliere onderneming op Belitong, ter- 
wijl het beter is dan dat van de partikuliere ondernemin- 
gen op Malaka. 
Bij zulke uitkomsten behoeft men niet stil te staan, maar 
behoort men aan den anderen kant ook zeer voorzigtig te 
zijn met de invoering van zoogenaamde verbeteringen, 
waarvan de voordeelige uitkomsten, zachtst gesproken, 
twijfelachtig zijn. 
In het laatst van 1857 werden te Soerabaja, in opvol- 
ging van het gouvernements besluit van den 29* April 
1857, No. 21, in de fabriek voor de marine, het stoom- 
wezen en de nijverheid smeltproeven uitgevoerd door een 
mijp-ingenieur. | 
De bedoeling dezer proeven was het uitsmelten van 
den stroomtinerts van Bangka, onder aanwending van een 
geblaas met droogen stoom van hooge spanning, in plaats 
van met koude dampkringslucht, zoo als tegenwoordig ge- 
schiedt op Bangka. _ 
