Mh 
ter zee W. A. Keuchenius, kommandant van de Pylades, 
mij welwillend geleend had. Deze werd voor en na de 
reis met den reisbarometer vergeleken, doch het bleek dat 
de stand van den aneroide- barometer gedurende de reis 
2,6 millimeters gedaald was. Voor de berekening der re- 
fraktie geeft dit verschil omtrent } procent, dus voor eenen 
zenithsafstand van 60°, waarbij de middelbare refraktie = 
100% is, slechts } boogsekunde — 0,02. Op de tijdsbepa- 
lingen heeft dus deze kleine verandering geenen invloed 
van eenig belang, doch de gedane waarneming bevestigt 
eene reeds bestaande ervaring en wettigt het wantrouwen, 
dat teregt den aneroide-barometers ten deel valt. 
Het slechte weder, dat over het algemeen deze bepalin- 
gen getroffen heeft, maakte dat wij dikwijls genoodzaakt 
waren, ons, voor de tijdsbepalingen, met eenige hoogten 
van slechts eene enkelester te vergenoegen. De lengtever- 
schillen van Baujoe-Mas en Poerwakarta met Batavia be- 
rusten slechts op ééne goedgelukte bepaling, doch ik achtte 
het geheel geoorloofd eene bepaling voor voldoende te ach- 
ten, indien aanhoudend slecht weder liet verwachten dat 
eene herhaling waarschijnlijk eerst na dagen kans had te 
gelukken. Bovendien bestond elke tijdsbepaling uit twee 
of drie paar waarnemingen, die dus elkander kontroleerden. 
A posteriori vind ik uit de bepalingen, gedaan in 1862 
en 1865, voor elk lengteverschil de waarschijnlijke font + 
0,19, waarvoor in 1859 gevonden werd + 0°,09, hetgeen 
ten deele moet toegeschreven worden aan de mindere ge- 
oefendheid van den heer Voswinkel Dorselen in het waar- 
nemen met het universaal-instrument, ten deele aan de 
minder gunstige weêrsgesteldheid, waar onder deze waarne- 
mingen gedaan zijn en waardoor de tijdsbepalingen op de 
beide stations enkele keeren voor oogenblikken golden, die 
twee en meer uren van elkander verwijderd waren, zoo- 
dat alsdan ook voor verscheidene uren de gang van één 
der chronometers moet worden toegepast. 
Het geringer aantal tijdsbepalingen, dat op elken avond 
