8 149 
nen gevormd worden, dan op hoog gelegen plaatsen in de 
gebergten, b.v. op de hoogvlakten der vulkanen op Ja- 
va, omdat in de lagere, warme streken, de verandering 
der plantaardige stoffen in bouw-of teelaarde zoo snel ge- 
schiedt, dat er geen tijd genoeg gegeven is voor de veen- 
vorming. (Staring, de bodem van Nederland, pag. 50.) 
In Junghuhn's Java vindt men ook van echte veengron- 
den geen gewag gemaakt; alleen spreekt hij van turf- of 
veenachtige gronden, wanneer hij handelt over het oprij- 
zen en opscheuren van de dalvlakte van Ambarawa. (Jung- 
huhn, Java, 2° uitg. 5, afd. pag. 469.) 
Intusschen is het aantoonen eener veenlaag, digt bij het 
strand van Java's noord-kust, op eene weinig aanzienlijke 
hoogte boven het oppervlak der zee verheven, reeds een 
feit, dat bovenstaande bewering weêrspreekt, en een op- 
zettelijk onderzoek zoude zonder twijfel spoedig meerdere 
plaatsen aanwijzen, waar veengronden voorkomen. In dl. 
26, pag. 426 van het natuurkundig tijdschrift voor Ned. 
Indië, vindt men o.a. ook gewag gemaakt van turf die 
door den beer J. S. G. Gramberg te Siak werd verzameld. 
De ontleding der plantaardige stoffen, die, zoo ze on- 
der daartoe gunstige omstandigheden plaats vindt, tot turf- 
vorming aanleiding kan geven, geschiedt in de lage, warme 
streken der keerkringsgewesten veel sneller dan in de ge- 
matigde zone, en evenzoo zal het gevormde veen, — ook 
weder wanneer daartoe de omstandigheden gunstig zijn, — 
veel spoediger in bouwgrond zijn veranderd. 
De gunstige omstandigheden tot veenvorming zijn gege- 
ven, wanneer men zeer ondiepe watervlakten heeft, die 
rustig aan zich zelven worden overgelaten en waarop zich, 
dien ten gevolge, eene weelderige plantengroei ontwikkelt. 
De afgestorven plantendeelen verrotten grootendeels onder 
water en de veenlaag vormt zich Z00, door ophooping dier 
gedeeltelijk ontleede stoffen. 
Wordt het veen droog gelegd, hetzij door verdamping 
van het water, of door eenige andere rede, zoo gaat de 
