248 
Eerst sedert de laatste maanden hebben wij onze kweek- 
huizen vermeerderd en deze steeds met goede stekken ge- 
vuld. De tabellen 1 en 2 kunnen hiervan een denkbeeld 
geven en onze verwachtingen leiden. 
In Britsch-Indie begon men de kunstmatige vermenigvul- 
diging der goede kina-soorten al dadelijk door afleggers 
(layers) en stekken, in doelmatig ingerigte, door stoom 
verwarmde kweekhuizen. 
De uitslag schijnt verrassend geweest te zijn en wij mo- 
gen het niet ontkennen dat, naar tot ons gekomen berigten 
te oordeelen, men ons ver voorbij is gestreefd, wat betreft 
de voortkweeking der deugdzame sovrten. In de keuze de- 
zer, zoowel als in de vaststelling van kultuurbeginselen, is 
men, van den aanvang af, gelukkiger geweest. 
Op Java hebben sints jaren enkele calisaja-boomen ge- 
bloeid; zij bleven echter onvruchtbaar en die hunner, wel- 
ke bij uitzondering eenige zaden leverden, zijn daarna ge- 
storven. Het waren de oudste boomen, waarvan de zaden 
echter ruim 5000 planten hebben geproduceerd, planten, 
waarvan de eersten in de laatste maand van 1859 in den 
vollen grond zijn gebragt, die nu allen welig staan en 
waarvan zelfs eenigé beginnen te bloeijen. 
Het getal bloeijende calisaja-boomen bedraagt nu 21 en 
zal spoedig en geregeld vermeerderen. Schoon niet van al 
deze boomen zaden verwachtende, kunnen wij toch, naar 
ik meen, zonder overdrijving vertrouwen dat de oogst van 
zaden niet meer tot de illusien behoort en, eenmaal aange- 
vangen, onafgebroken zal voortduren. Dan zullen wij den 
natuurlijken, meest zekeren en snellen weg der vermenig- 
vuldiging kunnen volgen en zal spoedig de wanverhouding 
worden gebroken, die wij thans nog in onze getallen ca- 
lísaja en Pahudiana betreuren. 
De plaats gehad hebbende mutatien, wat betreft de ver- 
meerdering onzer beste kinasoorten, willen wij thans, met 
het oog op onze tabellen 1 en 2 een weinig toelichten. 
De aanplant in den vollen grond vermeerderde met 5599; 
