260 
De opziener der 1° klasse Swart, wegens ziekte een twee- 
jarig verlof naar Nederland ontvangen hebbende, komt het 
voorals nog niet noodig voor zijne plaats aan te vullen. 
De Europesche opzieners, thans acht in getal, hebben te 
zamen 125 tot 140 vaste arbeiders ter hunner beschikking, 
waarlijk een zeer gering getal, wanneer wij de uitgestrekt- 
heid en moeijelijkheid van het terrein in aanmerking nemen, 
waarop voortdurend onderhoud en toezigt vereischt wordt. 
Buitengewone arbeiders worden bij uitzonden in dienst 
genomen wanneer, voor onze goede kinasoorten, de digte 
bosschén moeten opengekapt en de grond bereid worden. 
De werving van zulke arbeiders geschiedt reeds meeren- 
deels zonder tusschenkomst van het bestuur en, omdat 
dwang slechts noodig bleek ten behoeve van het etablissement 
Telaga-Patengan, is dit, op dezerzijdsch gemotiveerd voor- 
stel, bij regerings-besluit van 14 Februarij 1865, No. 2, in- 
getrokken. Telaga-Patengan bood, door buitengewone af- 
gelegenheid, op den duur te veel moeijelijkheden aan om 
een voortwerken aldaar te wettigen, bij den overvloed van 
geschikt terrein op andere etablissementen en de noodige 
maatregelen zijn voorgeschreven om het verlies, van den 
reeds bestaanden aauplant te voorkomen. 
In de maand Februarij werden aan den konsul-generaal 
van Frankrijk, te Batavia, afgestaan 200 op Java geoogste 
calisaja-zaden, alsmede 50000 zaden van G. Pahudiana om 
daarmede in Algerie eene proefneming te herhalen. 
Deze bezending werd in Junij gevolgd door vijf ‘kisten, 
te zamen bevattende 591 kina-planten van verschillende 
soorten, terwijl nog in December, voor de Fransche kolo- 
nien Martinique en Guadeloupe, werden verzonden 100 
calisaja- en 200 Pahudiana-planten. 
In September werden naar Britsch-Iudie verzonden vier 
Wardsche-kisten, waarvan ééne 15 stuks C. lancifolia en 
15°C. vaseline terwijl de overige drie kisten, door 
den heer Teijsman te Buitenzorg met eene rijke verzameling 
van Orchidëen werden gevuld. Een en ander was door de 
