268 
Rembang. 
Den 18% Juliĳ werd te Rengel, afdeeling Toeban, des 
morgens ten tien ure, eene aardbeving gevoeld, die zich 
ten twaalf ure herhaalde: op den 21en en 22e zijn deze 
schuddingen op nieuw waargenomen en wel den 2ten ten 
zeven en elf ure des avonds, terwijl de schokken zich den 
volgenden avond tot zeven malen herhaald hebben, aanvan- 
gende ten tien ure. Eene der schokken was zoo hevig, dat 
de muur der nieuwe gevangenis gescheurd is. 
Een ander berigt omtrent deze verschijnselen luidt: dat 
op den 20°, des avonds ten zeven ure, mede een vrij he- 
vige schok is waargenomen, voorafgegaan en vergezeld door 
een donderend onderaardsch geluid; zij zoude stellig vijf se= 
konden aangehouden en de steenen woningen hebben doen 
trillen. De rigting was van het westen naar het oosten. 
Op den 28 Julij werd men aldaar wederom tot vijf 
malen toe door aardbevingen verontrust; alle schokken 
gingen gepaard met een zwaar onderaardsch geruisch. 
De eerste schudding had plaats, des voormiddags ten tien 
ure, de tweede des nachts ten elf en een half ure, de ove- 
rigen ten half één ure na middernacht; alle schuddingen 
waren zeer gevoelig en hielden ongeveer vijf sekonden aan. 
Hangende voorwerpen in de huizen slingerden heên en weder 
en de huizen zelven waren zoodanig in beweging, dat deu- 
ren, vensters en dakpannen kraakten en rammelden. 
Deze verschillende aardbevingen hebben dit bijzondere, dat 
ze in eenen omtrek, niet grooter dan omstreeks vijf palen, 
in het distrikt Rengel zijn gevoeld of waargenomen, het- 
welk tot de veronderstelling leitt, dat ze uit het Toeban- 
sche-gebergte zelf zijn voortgekomen, ofschoon dit, ver- 
geleken bij de vuurspuwende bergen op Java, eene onbe- 
duidende hoogte boven de oppervlakte de zee heeft. Dat 
gebergte bevat vele grotten, die wel in sommige opzigten 
bij uitgebrande kraters zijn te vergelijken en het is zeer 
rotsachtig; volgt men het rommelend geluid bij het 
voorbijgaan van wagens op vele punten van den binnen- 
