298 
J. P. Maffei, Historiae Indicae; Coloniae 1589, folio. 
» Historiar. Indiear., bri XVL. Goloniae 1595. 
» Selectarum id. ex India Epist. lib. LV. ibidem. 
Joao de Barros, Asia. Dos feitos queos Portugueses 
fezeraö no ascobrimento ete. Madrid 1615, Lishoa 1628. 
P. du Jarrie, Histoire des choses plus memorables, adve- 
nues daus les Indes Orientales etc. Arras, 1611. 
Manuel de Faria y Souza, 1640. Portugesche kantoren. 
Daar de eerste Hollandsche scheepvaardlers de kennis over 
Indie bij Portugezen en Spanjaarden hadden opgedaan, 
(Houtman, Linschoten) zullen zij ook wel Portugesche boe- 
ken bij zich gehad, en die als handleiding en wegwijzers 
gebruikt hebben. De opmerking in de uitgave van 1599, 
over den brandenden berg, Portugeesch: Sierra do Fue- 
go, en de bijvoeging over de uitbarsting, 10000 men- 
schen, steenen enz. in de uitgave van 1646, bij aanvul- 
ling en uitbreiding, zijn uit de opgenoemde werken. 
Indien ze nog in mijn bezit waren, of nog ergens op 
Java te verkrijgen, zoude het geschil beter kunnen worden 
toegelicht, ook met het weinige wat die jagers op zielen en 
schatten van natuurkundige bijzonderheden zeggen. Dan 
zouden tijdgenooten en ooggetuigen berigten. 
De naam Ringgit, Renget, (gescheurd, getand, gebarsten), 
is van nieuwer tijd en de landzaat noemt den berg zelven 
niet meer zoo, namelijk de noordelijke hoofdmassa, maar 
wel: Goenoeng Agoeng, G. Klattakan, G. Patjarokkan. Ring- 
git is nu zijn vnaam bij geleerden” geworden. 
Bij de Portugesche schrijvers was natuurlijk de naam 
Ringgit even oabekdtid; als die naam is in Savaocg his- 
torien en overleveringen. 
De bergen in den oosthoek van Java heetten vroeger en later: 
Sierra do Pagoda, nu Baloeran, Telagawoeroeng, Se: 
dano, Depresada. 
Sierra do Fuego, ritt Ringgit, Agoeng, Patjarokkan, 
Brandende berg. 
Sierra do Solferino, nu Raunhg, Soeket, Solferberg. 
