299 
Sierra do Balabuan, nu Idjen, Merapi, Pentil. 
Panaroekan heette bij de Portugezen: »Reyno do Pana- 
ruca.” Uit hunne gewone vergrooung en hooghartige voor- 
stelling moet men opmaken, dat de tienduizend omgeko- 
mene’ menschen wel geen’ juist bekend getal: zullen aan- 
duiden, maar dat er toch eene massa door verstaan moet 
worden. | “ 
_ De vorenstaande mededeelingen worden alleen bijgebragt, 
om in overweging te geven: 
dat de brandende berg van Houtman, »de Brennenden 
Berg so ueber Panarucan,” de Portugesche Sierra do Fue- 
go, de tegenwoordige Ringgit moet wezen, uit wiens kruin 
de Hollanders in 1597 rook zagen opkomen, en die »für 
10 Jar auffgebrochen ist,’ in 1587 dus; 
dat die Sierra do Fuego (Ringgit) niet de Sierra do 
Solferino (Raung, Rawoen) zal geweest zijn; 
en dat de Portugesche of Jesuitische schrijvers de bron- 
nen zijn, waaruit de Hollandsche boekstavers hebben ge- 
put, voor de uitbarsting van 1586 van den berg, die in 
1597 nog of weder rookte. 
|. »De brandende bergh, den brennenden Berg so ue- 
ber Panarucau,” bij Houtman, zoude zijn ‚geweest, ver- 
moedelijk, de Rawoen. 
Zoo de Rawoen, Raung, in of omstreeks 1586 werke- 
lijk eene zóó zware uitbarsting zoude hebben ondergaan, 
als door de Portugesche, de Hollandsche schrijvers ver- 
meld, door dr. Stöhr en anderen als zekerheid aangeno- 
men wordt, dan zoude er vermoedelijk even breede ‘ver- 
melding gevonden worden bij: | 
de Portugesche of Jesuitische schrijvers, over Sierra do 
Balambuam; 
bij den Engelschen reiziger Tom Cavndish, die van den 
eersten tot den zestienden Maart 1588 voor »Bolamboau” lag, 
en daar vele »Portugysen” ontmoette, het verbranden van 
lijken en van weduwen waarnam, proviandeerde, de »ge- 
