500 
heymschrijver des koninkx van Bolamboan” ontmoette met 
andere »’s koninkx amptenaren”, over oorlog, dapperheid, 
vrachsbaarheid des lands schreef, ‘aan Tristam Gorges in 
Engeland. — Volgens Geo. Windsor Earl, Journal E. 1 A. 
Singapore, 1850, IV, 556, zoude Cavndish in de tegen- 
woordige Pampang-baai geankerd geweest zijn; 
bij den opvarende Aernoudt Lintgensz van de eerste [ol- 
laadsche scheepsmagt, van wien wij een uitvoerig en om- 
standig relaas bezitten vau een bezoek op Bali in 1597, op- 
genomen in het Delftsch tijdschrift, deel V, 1858. Hij was 
op Bali van 9 tot 16 of 18 Februarij-1597, in de stad van Cou- 
taen (Kotta, Badong, zuidkust), verkeerde met verscheidene 
Portugezen, vernam veel van oorlog, laud en volk, van 
Paluboan (Blambangan) Sidayo, Toeban, Parsuerranes, 
(Passaroewan?) van de betrekkingen tusschen Bali en Java, 
en eene soort beschrijving van Baelle, (Bali) zelf, van 
„Sollefer-bergen op ‘teylandt Baelle,” en van zwavellian- 
del daardoor; van vrebouts volk op Paluboau”, maar, van 
eene berguitbarsting van den Raung, zoo nabij Blamban- 
gan en Bali badong, noch van Panaroekan, iets algemeens 
of bijzonders. Wat in het journaal van Houtman voor- 
komt over een en ander, schijnt ontleend te zijn van tol- 
ken, want Lintgensz zegt bepaald, dat er Javaansche tol- 
ken aan boord der Hollandsche schepen waren. 
Wanneer men nu hierbij vergelijkt, de peilingen van 
om de zuid-oost, op 22 Janwarij en 2 Februarij 1597, 
(Junghuhn Java, IV, 950) de kaarten van Junghuhn, 
(Java) en van Melvill van Carnbee, (Bezoeki en Banjoe- 
wangie,) de bezwaren door dr. Stöhr geuit, over de hoog- 
te van de geziene rookkolom, (bl. 158 Nat. Tijdschrift, blz. 
448, Duitsch Tijdschrift) dan dient in overweging geno- 
men te worden: 
dat wel in onze dagen de Ringgit geschat is op eene 
hoogte van 5900 voeten, hoogste spits, maar dat het niet 
zeer aannemelijk kan zijn, dat reeds in 1597 die hoog- 
ste spits niet meer verheven was. Die den Ringgit van 
ar ant 
