501 
verre en van nabij, van oost, noord en west, beschouwt, 
ontwaart eene massa van ineengestorte bergen, en de pro- 
fiel- teekening van om de noord-oost, No. IV, stelt den Ba- 
Joeran en Ringgit even hoog in 1597, alhoewel de afstand 
der peiling, gerekend van bij de Mauidens- of Meinders- 
droogte is: 54 minuten afstand voor den Ringgit en 10 
voor den Baloeran; 
dat wanneer de bergen van Blambangan, en vooral de 
zuidelijkste, de Raung (Rawoen,) de zware uitbarsting in 
1586 had geleden, in 1597 de rookende, brandende berg 
ware geweest, voorzeker opmerkers als Cavndish, Lint- 
gensz, Houtman, niet vergeten zonden hebben melding te 
maken van eene gebeurtenis, zoo nabij Blambangan zelf 
voorgevallen ; 
dat in het journaal van de eerste Hollandsche reize de 
vermelding opvolgende is; eerst het geval bij Lubock (Ba- 
wean), daarop de overtogt langs Madoera naar Java zuid- 
waarts, als volgt: 
14 Januarij 1597; zagen het land van Java: Sierra do 
Pagoda. 
17 dito; de Pinas vastgeraakt: (op Muidens-droogte?) 
zagen de rook uit den »brandenden bergh boven Pana- 
rucan ” Waren nabij de Sierra do Pagoda; (Baloeran, 
noord-noord-oost daarvan zeilende.) 
18 dito; zagen de brandende bergh en de Sierra do Pa- 
goda. Kwamen vervolgens in en door de Estreito de Ba- 
lambuam (straat Bali.) 
22 dito; werpen anker in straat Bali, 5 mijlen van 
Balamboan. | 
25 dito; zeilden oost; zagen de rook uit den branden- 
den bergh van Panarucan. 
Men beschouwe de kaart, stelle zich benoorden Muidens 
droogte in Straat Madoera, ten zuid-oosten van den Raung 
in straat Bali, en men zal de opmerking, »brandende bergh 
boven Panarucan”, niet aan den Raung kunnen toe denken. 
Ik doe beroep opde kaart. In April 1845 en Julij 1862 
> 
